Kısa Cevap

Kılavuzda işitme kaybı için hazır yüzdeler yoktur; oran, işitme cihazı kullanılmadan yapılan odyometrideki 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz eşiklerinden formülle hesaplanır. Yaklaşık değerler şöyledir: iki kulakta hafif kayıp %12–20, orta kayıp %22–32, orta-ileri kayıp %32–40, ileri kayıp %40–50, iki kulakta tam (çok ileri) kayıp %52. Bir kulak tamamen duymayıp diğeri normalse oran %12’dir.

Kendi oranınızı hesaplayın

Kılavuza Göre Oranlar

İşitme kaybı (odyometri ile)

Kulak Burun Boğaz › İşitme

Bu madde tablo yerine formülle hesaplanır; ayrıntılar aşağıda.

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)

Kulak Burun Boğaz › Denge

Hasta stabil olduktan sonra en az 6 ay takip edilip değerlendirilir.

Raporda belirtilen durumEngel oranı
Sınıf 1: Objektif bulgular var; günlük aktiviteler yardımsız yapılabiliyor (bisiklete binmek, kirişte-iskelede yürümek gibi belli aktiviteler hariç)%5
Sınıf 2: Objektif bulgular var; günlük aktiviteler yardımsız yapılamıyor (kişisel bakım, bazı ev işleri, yürümek, başkasının kullandığı araçla gezebilmek hariç)%15
Sınıf 3: Objektif bulgular var; günlük aktiviteler yardımsız yapılamıyor (kişisel bakım hariç)%25
Sınıf 4: Objektif bulgular var; hareket gerektirmeyen kişisel bakım dışında günlük aktiviteler yardımsız yapılamıyor, eve bağımlı%35

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Nasıl Değerlendirilir?

Hesap üç adımdır. Önce her kulak için dört frekanstaki eşikler toplanır ve 100 dB’i aşan kısım 0,375 ile çarpılarak o kulağın işitme kaybı yüzdesi bulunur. Sonra iyi duyan kulağın kaybı 5 ile çarpılıp kötü kulağın kaybıyla toplanır ve 6’ya bölünür; bu, iki kulak (binaural) işitme kaybıdır. Son olarak bu değer kılavuzdaki çevirme tablosuyla engel oranına dönüştürülür; en yüksek değer %52’dir.

İyi duyan kulak hesapta beş kat ağırlık taşıdığı için tek kulaktaki kayıp, iki kulaktaki kayba göre çok daha düşük oran verir. Konuşma bozukluğu ve denge (vestibüler) bozukluğu ayrı tablolardan değerlendirilir; birden fazla tablo kullanılırsa oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir.

Birden fazla hastalığı olanlarda oranlar düz toplanmaz; büyükten küçüğe sıralanıp Balthazard formülüyle birleştirilir: her yeni oran, kalan sağlam kısmın o yüzdesi kadar ekler. Örneğin %30 ve %20 birleşince %30 + (70 × 20 ÷ 100) = %44 olur.

Örnek Hesaplamalar

Denge bozukluğu, Sınıf 2

Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu): Sınıf 2: Objektif bulgular var; günlük aktiviteler yardımsız yapılamıyor (kişisel bakım, bazı ev işleri, yürümek, başkasının kullandığı araçla gezebilmek hariç) → %15.

Sonuç: %15

Sağ kulak 50/55/60/70 dB, sol kulak 30/35/40/50 dB

Toplamlar sağ 235, sol 155 dB. Tek kulak kayıpları: sağ (235 − 100) × 0,375 = %50,6; sol (155 − 100) × 0,375 = %20,6. İki kulak kaybı: (5 × 20,6 + 50,6) ÷ 6 = %25,6. Çevirme tablosuna göre engel oranı %18.

İki kulakta da 65 dB (orta-ileri) kayıp

Her kulakta toplam 260 dB, tek kulak kaybı (260 − 100) × 0,375 = %60. İki kulak kaybı %60. Çevirme tablosuna göre engel oranı %37.

Bir kulak hiç duymuyor, diğeri normal

Kötü kulak %100, iyi kulak %0 kayıp. İki kulak kaybı (5 × 0 + 100) ÷ 6 = %16,7. Engel oranı %12.

Örnekler kılavuzdaki oranlarla hesaplanmıştır. Kesin oranı, raporunuzdaki bulgulara göre sağlık kurulu belirler.

İlgili ICD-10 Tanı Kodları

Raporunuzdaki tanı kodu aşağıdakilerden biriyse bu sayfadaki tablolar ilgilidir. Adlar Sağlık Bakanlığı SKRS ICD-10 listesindendir.

  • H90 İleti tipi ve sensorinöral işitme kaybı
  • H91 İşitme kaybı, diğer
  • H93 Kulağın diğer bozuklukları, başka yerde sınıflanmış
  • H83 İç kulağın diğer hastalıkları
  • Q16 Kulağın konjenital malformasyonları, işitme azlığı yapan

Sık Sorulan Sorular

Tamamen işitme kaybı olan birine yüzde kaç rapor verilir?

İki kulağı da tamamen duymayan kişide iki kulak işitme kaybı %100 olur ve kılavuzdaki çevirme tablosuna göre bu %52 engel oranına karşılık gelir. Konuşma bozukluğu da varsa ayrı tablodan değerlendirilip Balthazard formülüyle eklenir.

İşitme cihazıyla mı, cihazsız mı değerlendirilir?

Hesap, cihaz kullanılmadan yapılan saf ses odyometrisindeki eşiklerle yapılır.

Tek kulağım duymuyor, engelli raporu alabilir miyim?

Diğer kulak normal duyuyorsa iki kulak işitme kaybı %16,7, engel oranı %12 olur. Diğer kulakta da kayıp varsa oran yükselir; kendi değerlerinizi hesaplama aracına girerek görebilirsiniz.

Odyometri değerlerim yoksa ne olur?

Hesaplama aracında işitme kaybı derecesini (hafif, orta, ileri gibi) seçerek yaklaşık bir aralık görebilirsiniz. Kesin oran için sağlık kurulunun yaptıracağı odyometri gerekir.

Son güncelleme
Resmî kaynak
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 20.02.2019, sayı 30692), Ek-2 Engel Oranları Alan Kılavuzu
Hazırlayan
Engelliler.Biz. Tablolardaki oranlar hesaplama aracının kullandığı kılavuz verisinden otomatik alınır.
Uyarı
Bu sayfa bilgi amaçlıdır; tıbbi ya da hukuki tavsiye değildir. Engel oranını yetkili sağlık kurulu belirler.