Kısa Cevap

Kılavuzda kronik böbrek hastalığı, böbreklerin süzme gücünü gösteren GFR değerine göre evrelere ayrılır: Evre 1 %25, Evre 2 %30, Evre 3 %50, Evre 4 %70, diyalize başlanmamış Evre 5 %80, diyaliz (hemodiyaliz veya periton diyalizi) gerektiren durum %90. Raporda A ya da B alt evresi yazıyorsa oran biraz daha yüksektir (örneğin Evre 3B %65). Böbrek nakli olmuş ve GFR değeri 30’un üzerinde olan kişilere %70 verilir.

Kendi oranınızı hesaplayın

Kılavuza Göre Oranlar

Kronik böbrek hastalığı

Böbrek ve İdrar Yolları › Böbrek Hastalıkları (Nefroloji)

A ve B alt evreleri raporunuzda yazıyorsa onu seçin.

Raporda belirtilen durumEngel oranı
Evre 1 (GFR >90)%25
Evre 1A%40
Evre 1B%50
Evre 2 (GFR 60-89)%30
Evre 2A%40
Evre 2B%50
Evre 3 (GFR 30-59)%50
Evre 3A%55
Evre 3B%65
Evre 4 (GFR 15-29)%70
Evre 4A%70
Evre 4B%75
Evre 5 (GFR <15, diyalize başlanmamış)%80
Evre 5A%80
Evre 5B%85
Diyaliz (hemodiyaliz, periton diyalizi) gerektiren%90

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Böbrek nakli

Böbrek ve İdrar Yolları › Böbrek Hastalıkları (Nefroloji)

GFR 30 ml/dk altındaysa kronik böbrek hastalığı evresine göre değerlendirilir.

Raporda belirtilen durumEngel oranı
Böbrek nakli, GFR >30 ml/dk%70

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Proteinüri ile seyreden nefropatiler (GFR normal, 6 ay tedaviye yanıtsız)

Böbrek ve İdrar Yolları › Böbrek Hastalıkları (Nefroloji)

Raporda belirtilen durumEngel oranı
Mikroalbüminüri%15
Nonnefrotik proteinüri (günde 1 gr altı)%25
Nonnefrotik proteinüri (günde 1-3,5 gr)%40
Nefrotik düzeyde proteinüri (günde 3,5 gr üzeri)%60

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Böbrek alınması (nefrektomi) / tek böbrek

Böbrek ve İdrar Yolları › Üriner Sistem

Raporda belirtilen durumEngel oranı
Diğer böbrek tamamen normal%10
Diğer böbrek normal, potansiyel hastalık var (örn. taş)%15
Diğer böbrekte aralıklı belirti, sürekli tedavi gerekmeyen hastalık%20
Diğer böbrekte sürekli takip ve sık tedavi gereken hastalık%25
Diğer böbrekte tedavisi yetersiz hastalık%30
İki taraflı nefrektomi%90

Bu maddeyi hesaplama aracında açın → · Maddenin sayfası

Nasıl Değerlendirilir?

Böbrek ve İdrar Yolları bölümündeki kronik böbrek hastalığı tablosu, böbrek yetmezliğine yol açan hastalığın adına göre değil, böbrek işlevinin ne kadar azaldığına (GFR) göre oran verir. Bu nedenle diyabete, yüksek tansiyona ya da başka bir hastalığa bağlı böbrek yetmezliği de aynı tablodan değerlendirilir; altta yatan hastalık kendi tablosundan ayrıca oranlanabilir.

Böbrek nakli olanlarda nakledilen böbrek iyi çalışıyorsa (GFR 30 ml/dk üzeri) oran %70’tir; GFR 30’un altına düşmüşse yeniden kronik böbrek hastalığı evresine göre bakılır. GFR’si normal olduğu hâlde 6 ay tedaviye yanıt vermeyen idrarda protein kaçağı (proteinüri) ve böbreklerden birinin alınması (nefrektomi) ayrı tablolarda yer alır. Birden fazla tablo kullanılırsa oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir.

Birden fazla hastalığı olanlarda oranlar düz toplanmaz; büyükten küçüğe sıralanıp Balthazard formülüyle birleştirilir: her yeni oran, kalan sağlam kısmın o yüzdesi kadar ekler. Örneğin %30 ve %20 birleşince %30 + (70 × 20 ÷ 100) = %44 olur.

Örnek Hesaplamalar

Hemodiyalize giren kronik böbrek hastası

Kronik böbrek hastalığı: Diyaliz (hemodiyaliz, periton diyalizi) gerektiren → %90.

Sonuç: %90

Kronik böbrek hastalığı Evre 3B + Klas 2 hipertansiyon

Kronik böbrek hastalığı: Evre 3B → %65; Hipertansiyon (yüksek tansiyon): Klas 2: Tedavi altında ve şunlardan biri var: proteinüri, hipertansif serebrovasküler hastalık, hipertansif retinopati, sol ventrikül hipertrofisi → %20. Balthazard: %65 ve %20 birleştirilince %72.

Sonuç: %72

Kronik böbrek hastalığı Evre 4 + Tip 2 diyabet

Kronik böbrek hastalığı: Evre 4 (GFR 15-29) → %70; Şeker hastalığı (diabetes mellitus): Tip 2, diyet ve ağızdan ilaçla kontrol altında, komplikasyonsuz → %20. Balthazard: %70 ve %20 birleştirilince %76.

Sonuç: %76

Örnekler kılavuzdaki oranlarla hesaplanmıştır. Kesin oranı, raporunuzdaki bulgulara göre sağlık kurulu belirler.

İlgili ICD-10 Tanı Kodları

Raporunuzdaki tanı kodu aşağıdakilerden biriyse bu sayfadaki tablolar ilgilidir. Adlar Sağlık Bakanlığı SKRS ICD-10 listesindendir.

  • N18 Kronik böbrek yetmezliği
  • N19 Böbrek yetmezlikleri, tanımlanmamış
  • Z99 Kolaylaştırıcı makine ve cihazlara bağımlılık, başka yerde sınıflanmamış
  • Z49 Diyaliz bakımı
  • Z94 Organ ve doku nakilleri
  • N04 Nefrotik sendrom
  • N03 Kronik nefritik sendrom
  • I12 Hipertansif böbrek hastalığı

Sık Sorulan Sorular

Diyalize giren hastaya yüzde kaç rapor verilir?

Kılavuzda diyaliz (hemodiyaliz veya periton diyalizi) gerektiren kronik böbrek hastalığı için oran %90’dır. Başka hastalıklar da varsa bu oran Balthazard formülüyle onların oranlarıyla birleştirilir.

Böbrek nakli olan kişinin engel oranı nedir?

Nakledilen böbrek iyi çalışıyor ve GFR 30 ml/dk’nın üzerindeyse oran %70’tir. GFR 30’un altındaysa kronik böbrek hastalığının evresine göre değerlendirilir.

Raporumdaki Evre 3A ve Evre 3B ne demek?

Kılavuzdaki tabloda her evrenin A ve B alt evreleri ayrı oranlarla yer alır; örneğin Evre 3 için %50, Evre 3A için %55, Evre 3B için %65’tir. Raporunuzda alt evre yazıyorsa o satır esas alınır.

Tek böbrekle yaşamak engel oranı getirir mi?

Evet. Böbreklerden biri alınmışsa (nefrektomi) diğer böbrek tamamen normalse %10’dur; diğer böbrekte de hastalık varsa bu oran %30’a kadar çıkar. İki böbreğin de alınması %90’dır.

Son güncelleme
Resmî kaynak
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 20.02.2019, sayı 30692), Ek-2 Engel Oranları Alan Kılavuzu
Hazırlayan
Engelliler.Biz. Tablolardaki oranlar hesaplama aracının kullandığı kılavuz verisinden otomatik alınır.
Uyarı
Bu sayfa bilgi amaçlıdır; tıbbi ya da hukuki tavsiye değildir. Engel oranını yetkili sağlık kurulu belirler.