Anemi (Kansızlık) Nedir?
Anemi çeşitli sebeplerle ortaya çıkabilmektedir. Kandaki kırmızı kan hücrelerinin eksikliği olarak bilinen bu rahatsızlık, alyuvarların içinde bulunan hemoglobin maddesinin düşmesi ile açıklanmaktadır. Bu durum vücut dolaşımındaki alyuvarların sayısının düşmesi veya alyuvarlarda protein miktarının azalışının işaretçisi olarak kabul edilir.
Anemi teşhisi koyulmasından önce dikkate alınan alyuvar değerleri, yetişkin erkeklerde 13g/dL, yetişkin kadınlarda 12g/dL değerlerinin altına inmemelidir. Tek başına alyuvar sayısının değerlerin üzerinde olması anemi riskinin atlatıldığını söylemek için yeterli değildir. Alyuvar değerlerinin normal olduğu durumlarda da anemi hastalığına rastlandığı görülmektedir.
Anemi Çeşitleri Nelerdir?
Anemi meydana gelme sebeplerine göre çeşitlenmektedir. Bizim bildiğimiz sıradan kansızlık uzun vadede ciddi sorunlara yol açabilecekken, hemen müdahale edildiğinde çok tehlikeli olmaz. Fakat her anemi türü için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Anemi türlerini özelliklerine göre şu şekilde sıralayabiliriz;
Demir Eksikliği Anemisi
Kan yapımının azalmasına bağlı ortaya çıkan anemi diye de adlandırabiliriz. Genellikle ağır ve uzun süreli adet kanaması olanlarda, ülser ve kanser gibi sağlık sorunu yaşayanlarda meydana gelen anemi türüdür. En sık rastlanan tür olan demir eksikliği anemisinde, ağızdan alınan tablet veya şuruplarla vücuda takviye yapılabilmektedir.
Megaloblastik Anemi
Karaciğer hastalıkları, tiroid bezi yetersizliği ve tüberküloz gibi durumlarda megaloblastik anemiden bahsedilir. Genellikle folik asit ve B12 vitamini eksikliğinden kaynaklanır. Oluş hızları normalden daha yavaş olan alyuvarların boyutları da daha büyüktür. Zamanında tedaviye başlanmazsa sinir sistemi bozuklukları ortaya çıkmaktadır.
Kronik Enfeksiyon Anemisi
Farklı nedenlerden dolayı kemik iliği yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemi türüdür. Lösemi, verem, tiroid bezi hastalıkları ve bazı ilaçlar bu anemiye yol açabilir. Teşhis konulduğu an tedaviye başlanması gerekmektedir.
Akdeniz Anemisi (Talasemi)
Adını sıkça duyduğumuz Akdeniz anemisi, göz ardı edilmemesi gereken kalıtımsal bir sorundur. Talasemi olarak da bilinen bu tür daha çok İtalyan ve Yunanlarda görülmektedir. Başlangıcı demir eksikliği anemisine benzer ancak esasen hemoglobin üretimiminin gerçekleşmemesinden kaynaklanmaktadır. Kan nakli ile tedavi edilebilen Akdeniz anemisi, hastalığın ilerleyen dönemlerinde böbrek ve dalakta şişmeye sebep olabilmektedir.
Aplastik Anemi
Normalde kemik iliğinde üretimi yapılan alyuvarların, üretilememesinden kaynaklanan anemi türüdür. Radyasyona maruz kalma, benzin ve arsenik gibi zararlı maddelerin solunması sonucu oluşmaktadır. Çok sık görülmeyen aplastik aneminin bir de polisitemi diye bir çeşidi bulunmaktadır. Onda ise hemoglobin miktarı normalin 2 katıdır. Hastanın dalağında büyüme meydana gelirken, vücudun kırmızı renkte olmasına yol açar. Vücuttaki kanın normal seviyeye ulaşması için kanın alınması gerekmektedir.
Orak Hücreli Anemi
Genetik bir kan hastalığı olan orak hücreli anemide alyuvarlardaki hemoglobin bileşiminin orak veya yarım ay şeklinde olmasıdır. Şekilleri normalden farklı olan alyuvarların yaşam süresi kısalır, dolayısıyla hasta kansızlık yaşar. Genellikle siyahi ırkta görülen orak hücreli anemi bazen hiç belirti vermez. Bu durumda taşıyıcılıktan söz edilmektedir. Taşıyıcı eğer kadınsa, dünyaya getireceği çocuklarda da çok büyük olasılıkla orak hücreli anemi görülecektir. Hasta kan transfüzyonu (nakli) ile hayatını devam ettirmektedir.