Uyku düzensizliği kişinin günlük uyku ihtiyacını tahmin edilebilir zaman aralıkları içinde giderememesi ya da kendi inisiyatifiyle gidermemesi durumudur. Bahsedilen durumun bir sorun olarak tanımlanabilmesi için yaşanan sorunun istisnai değil sürekli olması gerekir. Örnek olarak geceleri çalışan bir kişi uyku ihtiyacını genel eğilimin aksine gündüzleri gideriyor olabilir.
Böyle bir kişi için Uyku düzensizliğinden bahsedilemez.Uyku düzensizliğinden bahsedebilmek için öncelikle kişinin günlük hayat tarzına göre uyuması beklenen saatlerin bilinmesi gerekir.
Uyku düzensizliğinin nedeni herhangi bir hastalık olabildiği gibi, kişi sebepsiz olarak ta Uyku düzensizliği yaşıyor olabilir. Bir kişide Uyku düzensizliği uzun süredir yaşanıyorsa ki bu süreyi en az altı ay olarak değerlendirebiliriz, kişinin bir doktora başvurarak bu soruna çözüm bulması gerekir. Uyku düzensizliğine yol açan genel faktörler şu şekilde sıralanır.

1. Kişinin yaşam şeklinden kaynaklanan davranışlar, alışkanlıklar
2. Çevresel etmenler
3. Fiziksel rahatsızlıklar
4. Patolojik rahatsızlıklar
5. Psikolojik rahatsızlıklar

1. Sorun kişinin yaşam şekline dayalı olarak ortaya çıkmış bir sorunsa bu konuda kişi istemedikçe soruna çözüm bulunması mümkün değildir. Kişi istediği halde sorununa çözüm bulamıyorsa yönlendirme anlamında kişiye yardımcı olmak mümkündür. Sorunun ne kadar köklü olduğu ve kişinin hayatına olan etkilerine göre bir uyku uzmanından yarım alınmalıdır. Daha basit düzeyde yaşanan sorunlarda kişi çeşitli yayınlardan, ailesinden ve yakın çevresinden destek alabilir.

2. Çevresel faktörler Uyku düzensizliğine yol açar. Gürültü, odanın konforu, yatak yastık, ısı gibi akla gelebilecek tüm çevresel faktörler uyku düzenini etkilemektedir.

3. Fiziksel rahatsızlıklar, Uyku düzensizliği yaratan en önemli etmenlerden biridir. Fiziksel rahatsızlıklara örnek vermek gerekirse: özellikle burun, geniz gibi solunum yollarında bulunan şekil bozuklukları. Fiziksel rahatsızlıklar uyku düzenini olumsuz anlamda en çok etkileyen sürekli faktörlerden biridir. Özellikle uyku apnesi dediğimiz rahatsızlığı ortaya çıkaran bir etkendir. Uyku apnesinin nedenleri çoğu zaman fizikseldir. Bu nedenle CPAP adı verilen cihaz yardımıyla solunumun düzenlenmesi sağlanabilmektedir. Bunun dışında uyku düzenini ileri düzeyde etkileyen fiziksel rahatsızlıklarda operasyon yoluyla düzeltme de yapılmaktadır.

4. Patolojik rahatsızlıklar organ ve dokularda meydana gelen hastalıklardır. Genel olarak patolojik rahatsızlıklar uyku düzenini olumsuz etkilemekle birlikte etkilerin çoğu endirektir. Ancak nörolojik ya da endrokrinolojik rahatsızlıklar arasında uyku düzenini direkt olumsuz etkileyenleri mevcuttur. Örneğin tiroidin aşırı salgılanması uykuyu engeller. Psikiyatrinin patolojik kısmı da bu kapsamda değerlendirilebilir. Şizofreni, manik depresyon gibi hastalıklar uyku düzenini önemli düzeyde etkilemektedir.

5. Psikolojik rahatsızlıklar: Kişide var olabilecek psikolojik rahatsızlıkların uyku düzenini önemli düzeyde etkileme ihtimali vardır. Örnek olarak çağımızın hastalıklarında depresyon uyku düzenini önemli ölçüde etkilemektedir. Anksiyete, obsesyon gibi psikolojik rahatsızlıklarında uyku düzenini ciddi anlamda etkilediği bilinmektedir. Tedavisi en zor Uyku düzensizliği türleri bu kategoride olanlardır.

KAYNAK