Sağlıklı uykunun önemi Uyku bedensel ve zihinsel aktivitelerimizin bazılarının yavaşladığı, bazılarınınsa tamamen durduğu bir durumdur. Son derece önemli bir ihtiyaçtır. Vücudumuz uykusuz kaldığı takdirde çeşitli sorunlarla karşılaşırız. Bu sorunların şiddeti uykusuz kalınan süreye ya da uykusuzluğun türüne bağlıdır. Bazı durumlarda uykusuz kalan kişi sorun yaşadığı süre boyunca hiçbir şekilde uykuya dalamaz. Hasta bu süre içinde tamamen uyanıktır. Bazı durumlarda ise uykuya dalınır, ancak uykunun kalitesi sağlıklı bir uyku olarak tanımlanabilecek düzeyde değildir. Sık sık kesilir, ya da kişinin ihtiyacı olan derin uyku hali yaşanmaz.
Her iki durumun da birbirine benzer etkiler vardır ve genellikle uykuya dalma güçlüğü çeken hastaların uyudukları süre içindeki uyku kalitesi yeterli olmaz. Az uyuma ile uykusuzluğu karıştırmamak gereklidir. Az uyumanın uykusuzluk olarak tanımlanması için, vücudun uykuya ihtiyacı olduğu halde uykuya dalamama durumunun olması gerekir. Sağlıklı uyku uyuyamayan kişiler bedensel rahatsızlıkların yanı sıra zihinsel anlamda da çok ciddi rahatsızlıklar yaşayabilirler.

Bu rahatsızlıkların başlıcaları şunlardır:

Hafızada zayıflama: Kişi en basit şeyleri bile unutmaya başlar. Günlük hayatta son derece tehlikeli durumlar ortaya çıkarabilir.

Konsantrasyon ve dikkat eksikliği: Kişi etrafında olup biten olayları iyi algılayamaz. Bu da kişinin gerek iş hayatında gerekse sosyal ilişkilerinde çeşitli sorunlara yol açar.

Sağlıklı uykuyu engelleyen çeşitli hastalıklar mevcuttur. Bu hastalıklar şu şekilde sayılabilir.

Uyku apnesi, primer ve sekonder insomniler, huzursuz bacak sendromu, depresyon, halüsinasyon, alkol ve sigara bağımlılığı ya da uykuya dalmak için kullanılan ilaçlara olan bağımlılık gibi.

Görüldüğü üzere bu rahatsızlıkların bir kısmı sağlıklı uykuyu engelleyen rahatsızlıklar olduğu gibi, bazıları da uykusuzluk nedeni ile ortaya çıkmış ancak kendisi de uykusuzluk sorunu yaratan rahatsızlıklardır.Sağlıklı uyku uyumayı engelleyen önemli bir hastalık mevcut değilse, sağlıklı uyku uyumak için kişi çeşitli alışkanlıklar geliştirebilir , tedbirler alabilir. Bunlardan kısaca bahsetmek istiyoruz.

Sağlıklı bir uyku uyumak için vazgeçilmez ve birinci şart vücudunuzun günlük davranış ritmini düzenlemektir. Bunu nasıl yapabilirsiniz? Ritim kelimesi basitçe düzenli tekrar anlamına gelir. Günlük faaliyetlerimizden bazılarını belirli bir düzen için tekrar ederiz. Özellikle beslenme, temizlik, uyku hatta nefes alma aktivitesi bile bu kapsamda değerlendirilebilir. Sağlıklı uyku için düzen çok daha önemlidir. Çünkü beynimiz bu türden düzenlemelere karşı son derece duyarlıdır. Her gün aynı saatte yatacağının ve kalkacağının farkında olan bir zihin, kendisini bu saatlere uydurur. Bir süre sonra yatma saati geldiğinde kendiliğinde uyuma ihtiyacı hissedilir, sabahları da kalkma saati geldiğinde vücut kendiliğinden uyanır. Elbette bahsedilen düzenin oturması birkaç günde olacak bir şey değildir. En az 6 ay uygulanması gerekir ki beden bu düzene tam olarak alışsın. Uzun bir süre gibi görünse de sağlık bir uyku düzenine sahip olmanın yanında çok önemli değildir.

Sağlıklı bir uyku için ikinci tavsiyemiz uyumaya yakın saatlerde bir şey yememektir. Ya da uyguyu etkilemeyecek kadar önemsiz miktarlarda ve türde yiyecekler yemektir. Örneğin yiyeceğiniz bir elma uyku için faydalı dahi olabilir. Kafein içermeyen ılık bir içecek te tavsiye edilebilir. Uyku öncesi alabileceğiniz sıcağa yakın ısı da ılık bir duş vücudunuzu gevşetir ve uykuya dalmanızı kolaylaştırır.Uyku saatine en az bir saat kala televizyon,bilgisayar gibi cihazlarla olan bağınızı koparın. Düşünme aktivitesinden uzaklaşın. Daha çok çevrenizde olup bitenler ve bedensel varlığınıza dikkat verin. Mücadele etmeden sadece gözlemleyin.Burnunuzun tıkalı olup olmadığına dikkat edin. İleri düzeyde bir burun tıkanıklığı sorunu yaşamıyorsanız burun bantlarından da faydalanabilirsiniz.Tüm bu sayılanlar dışında faydalı olabilecek tedbirler bulunabilir. Ancak sağlıklı bir uyku uyumanız engelleyen ciddi rahatsızlıklarınızın bulunmadığına emin olmalısınız. Bu konuda elbette sadece hekimler yardımcı olabilir.


KAYNAK