Gümrük Vergisi Kanunu'nun 167. maddesine göre, malul ve sakatların kullanımına özgü eşyalar gümrük vergisiz olarak ülkeye ithal edilebiliyor.

Bu kapsamda özel donanımlı sakat aracı ithal edecek kişilerin, el ve ayaklardaki ortopedik özre dayanan özürler nedeniyle malul ve sakat olması gerekiyor.

Engelli durumdaki kişi Türkiye Gümrük Bölgesi dışında çalışıyor ise; ikametini Türkiye Gümrük Bölgesine kesin olarak taşıması halinde özel donanımlı aracı vergisiz olarak getirebiliyor. Kesin dönüş şartı sadece engelli kişi tarafından kullanılmayan araç, binek otomobil ve motosiklet için geçerli. Motorlu ve motorsuz koltuklar ile bisikletler kişisel eşya kapsamında kesin dönüş şartı aranmaksızın engelli kişi tarafından vergisiz ithal edilebiliyor.

Engelli durumdaki kişi Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ise; Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki gerçek ve tüzel kişiler (dernek, vakıf vb.) tarafından kendisine bağış yoluyla gönderilen veya bedel karşılığı alınan özel donanımlı aracı ithalat vergilerinden muaf olarak ithal edebilir.

ÖZEL DONANIMLI ARAÇLARDA ARANAN ŞARTLAR
Malul ve engellilerin hayatlarını sürdürmeleri için kişisel kullanımlarına özgü araçların gümrük idaresine sunulduğu tarih itibariyle, kayıt ve model yılı dahil üç yıldan eski olmaması gerekiyor. Bu kapsamda vergisiz olarak ithal edilebilecek araçlar şunlar:

Sadece malul ve engelliler tarafından kullanılmak üzere özel olarak imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan ve bu kişiler tarafından serbest dolaşıma sokulan, motosiklet ve motor silindir hacmi 1600 cc.'ye kadar olan otomobiller,

El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat malul ve engelli kişi tarafından kullanılamayan, kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan, malul ve sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya kişi ile iş akdine bağlı olarak istihdam edilen sürücü tarafından kullanılan vasıtalardan motor silindir hacmi 2500 cc. ye kadar olan araçlar,

Portatif koltuklar hariç olmak üzere, sürücüsü dahil altı ila dokuz oturma yeri olan, malul ve engelli kişinin rahatça taşınabilmesine imkan verecek tavan yüksekliğine sahip olan motorlu kara nakil vasıtaları.

Ancak, engellilerin gümrüksüz olarak ithal edebilecekleri araçlar kapsamına, 'arazi taşıtları' girmiyor.

GAZİLERE AYRICALIK VAR
Malul ve engelliler tarafından kullanılmak üzere özel olarak imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan ve bu kişiler tarafından serbest dolaşıma sokulan motor silindir hacmi 1600 cc.'ye kadar olan otomobillerde bazı durumlara özgü olmak üzere özel donanım şartı aranmıyor. Burada sözü edilen özel durum; sadece Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren sol bacak engeli olan gaziler için geçerli.

Sol bacak engelli gaziler için özel donanım gerektirmeyen otomobiller ise otomatik vitesli otomobiller olabiliyor. Zira, başka tür vites donanımına sahip araçların bu durumdaki kişiler tarafından kullanımı söz konusu olamaz.

Bunlardan başka, el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olanların başkaları tarafından kullanılacak olan araçları ithal etmeleri için; hem bu aracın engelli kişinin inme ve binmesini kolaylaştırıcı düzeneğe sahip olması hem de malul ve engelli kişinin bu tür bir araca ihtiyacı bulunduğuna ilgili gümrük idaresince kanaat getirilmesi gerekiyor. Bu kapsamda da arazi taşıtlarının ithal edilmesi mümkün değil.

Akşam Gazetesi Metin Taş Sezgin, Özcan Köşe Yazısıdır...