T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Sayı : B.08.0.ÖRG.0.20.03.02-326/ 4995
Konu : Özürlü Öğrenciler

GENELGE
(2006/88)

İlgi : a) 01/07/2005 tarih ve 5378 sayılı Özürlüler Hakkında Kanun
b) 24/04/2000 tarihli ve B.08.0.YTD.0.29.11.00.702.1/ 00-2264 sayılı (2000/41) Nolu Genelge

Anayasamızın 42. Maddesinde “Kimse, eğitim ve öğretim hakkından yoksun bırakılamaz”, aynı maddenin başka bir paragrafında da özel eğitime muhtaç olan bireyler için “Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.” Denilmektedir.

İlgi (a) da kayıtlı 5378 sayılı Özürlüler Hakkındaki Kanunun 15. maddesinde “Hiçbir gerekçeyle özürlülerin eğitim alması engellenemez. Özürlü çocuklara, gençlere ve yetişkinlere, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, bütünleştirilmiş ortamlarda ve özürlü olmayanlarla eşit eğitim imkanı sağlanır.”, aynı kanunun geçici 2. maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmi yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yedi yıl içinde özürlülerin erişebilirliğine uygun duruma getirilir.”, geçici 3. maddesinde ise “Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler, şehir içinde kendilerince sunulan ya da denetimlerinde olan toplu taşıma hizmetlerinin özürlülerin erişebilirliğine uygun olması gereken tedbirleri alır. Mevcut özel ve kamu toplu taşıma araçları, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yedi yıl içinde özürlüler için erişebilir duruma getirilir.” İfadeleri yer almaktadır.

Ayrıca ilgi (b) de kayıtlı Bakanlığımız genelgesinde Fiziksel Özürlüler için;
ihtiyaçlar göz önüne alınarak, bina girişleri düz ayak yapılacak, zorunluluk halinde ; %6-8 eğimli, serbest genişlikleri en az 1,45 m olan, kaymayan ve tekerlekli iskemle hareketlerini güçleştirmeyen malzeme ile imal edilmiş rampalar inşa edilmesi, her 10 metrede bir dinlenme düzlüğü yapılması,

Merdiven ve rampalarda bu öğrencilerin hareketlerini rahatça sağlayacak, yerden 0,60m ve 0,90m yükseklikte yuvarlak kesitli tutunma küpeşteleri düzenlenmesi, giriş merdivenlerinin basamak yükseklikleri en çok 16cm, genişlikleri en az 28cm olarak yapılması,

Birden fazla katlı eğitim binalarımızda tekerlekli iskemleleri bir kişi ve refakatçisi düşünülerek kabin ölçüleri en az 1,20mX1,20m ebadında TS 8237 (Nisan 1995) de 630 kg beyan yüklü olarak tanımlanan asansör tipi yapılacaktır. En az 92cm genişliğinde otomatik kat ve kabin kapılı özürlü asansörünün elektronik tip kat seçicili buton grubu, yerden 106 cm yukarıya monte edilmesi, elektrik kesilmelerinde Ni-Kd. Akülü acil aydınlatması, havalandırma tertibatı ve müdür yardımcısı odası ile telefon bağlantısı olması,

Derslikler tekerlekli sandalyelerin hareketlerine uygun inşa edilecek; kapılar, kesinlikle eşiksiz, dışarıya açılır ve (90-100) cm boşluklu olarak projelendirilmesi, öğrenci sıralarının tekerlekli sandalyeye göre yeniden yapılandırılması,

Yazı tahtalarının önünde herhangi bir yükselti bulunmayacak, ayrıca yerden 90cm yükseklikten itibaren monte edileceklerdir. Askıların bir kısmı ihtiyaca göre bu öğrencilerin yetişebileceği yüksekliğe göre konulması,

Fiziksel özürlü WC’leri tekerlekli iskemle kullanan bir kişinin içeriye girip kapıyı kapatmasına, özel üretilmiş ya da uygun yüksekliğe sağlanmış klozete önden veya yandan yaklaşarak oturmasına uygun genişlikte olacaktır. Sifon çekme ipi tekerlekli sandalyede oturan kişinin tutabileceği uzunlukta olmalı, tuvaletin iki yanında tutunma barlarının bulunması ve bunların duvara monte edilmesi gerekmektedir. Ayrıca tekerlekli iskemleli bir özürlüye göre üretilen özel lavabo, uygun yükseklikte aynı havlu askılığı monte edilmesi, WC kapısının dışarıya açılması,

Okul bahçesinin zemini tekerlekli sandalyenin, rahat hareket edebileceği malzemeyle kaplı olması,

Her türlü kademedeki eğitim-öğretim Karumlarına ait yeni ve eski tip projeler ile özel proje olarak hazırlanıp bağış olarak yaptırılacak, bütün okul binalarında belirtilen düzenlemelerin yapılması istenilmiştir.

Bütün bu mevzuat hükümlerine rağmen bazı okul idarecilerinin özürlü çocukların eğitimlerine gereği gibi eğilmedikleri, bazı okul idarecilerinin ise özürlü çocukları okullarına kayıt etmek istemedikleri bu nedenle çeşitli zorluklar çıkardıkları, özürlü öğrencilerin eğitim gördükleri sınıfları öncelikle giriş kattaki dershanelere yerleştirmeleri gerekirken bilinçsizce üst kattaki sınıflara çıkmak zorunda bıraktıkları, çocukların psikolojik-sosyal durumlarının olumsuz etkilenmelerine sebep oldukları hakkındaki bilgiler Bakanlığımıza ulaşmaktadır.

Bu nedenle; özellikle fiziksel engelli öğrencilerin okullara kayıtlarında gereken hassasiyetin gösterilmesi; her yıl yapılmakta olan Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı, Devlet Parasız Yatılılık ve Bursluluk Sınavı, Üniversite Giriş Sınavları, Açık Öğretim Kurumları Sınavı, Motorlu Taşıt Sürücü Adayları Sınavlarında v.b. öğrencilerin öncelikle binaların giriş katındaki dershanelerde sınavlara alınması, bu tür öğrencilerin her türlü spor, kültürel ve sosyal etkinliklerde engellerinden dolayı herhangi bir zorlukla karşılaşmamaları gerektiğinin bilinmesine ve hatırlatılmasına ihtiyaç duyulmustur..

Bu genelge 81 ildekı valiliklere gönderıldı...
umarım olumlu sonuclar alınır...