Engelli çocuğu olan anneye erken emeklilik müjdesi
Ana Sayfa 17 Ocak 2015 Cumartesi

Ali Tezel
ali@tezel.com
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları" başlıklı 28'inci maddesi son derece önemlidir. Düzenleme ile ağır engelli çocuğu olan kadınlara erken emeklilik imkanı sağlanmıştır.
Aynı hüküm 6552 ile sayılı yasa ile aşağıdaki gibi ağır engelli şekline çevrilmiştir. "(Ek fıkra: 17/04/2008 - 5754 S.K./16. md.) Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir."
Bu haktan sigortalı çalışan tüm anneler ile isteğe bağlı sigortalı veya iştirakçi anneler yararlanabilir.
NASIL BAŞVURULUR?
Erken emeklilik hakkından faydalanmak isteyen annelerin yapması gereken şey son derece basittir. Ağır engelli çocuğu olduğunun tespit edilmesi için en yakın sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine başvuracak. Başvurulan yer, çocukları "hakem hastaneler" denilen sağlık kurulu bulunan hastanelere sevk edecek. Bu durumunu raporla belgeleyecek.
Raporla durumun tespit edilmesinin ardından emeklilik yaş hadlerinden indirilecek süre hesaplanacak. Sürekli bakıma muhtaç olma halinin başladığı tarih ile sona erdiği tarih arasında geçen veya bu süre içinde çocuğun yaşadığı süreye göre tespit edilecek.
Kadın sigortalının ağır engelli çocuğunun birden fazla olması halinde, her çocuk için ayrı ayrı sevk yapılacak. Kadın sigortalının kuruma başvurduğu tarihte aktif olarak çalışıp çalışmadığına Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bakılmayacaktır. Yani daha önce çalışması olanlar veya isteğe bağlı olanlar da bu sevk işlemlerini yaptırabilirler.
SÜRE NASIL HESAPLANIR
Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan ağır engelli çocuğu bulunanların 1 Ekim 2008 gününden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, a- Prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecek, b- Eklenen bu süreler ayrıca emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir. İşte bu sürelerin tespiti için;
-Kadın sigortalının sigortalılık başlangıcının 1 Ekim 2008 tarihinden önce veya sonra olmasına, n Çocuğun doğum tarihine, n Ölmesi halinde ölüm tarihine, n Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumda olma halinin başlangıç ve bitiş tarihine, n Çocuğun evli olup olmadığına,
-Kadın sigortalı boşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına, n Çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine,
-Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına, n 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli ve yatılı olarak faydalanıp faydalanmadığına göre belirlenecektir.
2008 yılı Ekim ayından önce çalışmaya başlayan ve aynı zamanda başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalının çocuğunun durumu bildirilirse sigortalının çalışma süresinin dörtte biri, toplam prim ödeme gün sayısına ilave edilir. İlave edilen süre kadar da emeklilik yaş haddinden indirim yapılır.
DOĞUM TARİHİ ÖNEMLİ
2008 yılı Ekim ayı başından sonra çalışmaya başlayan ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumda çocuğu bulunan kadın sigortalının çocuğunun doğum tarihi dikkate alınarak, çocuğun maluliyetinin işe giriş tarihinden önce olması halinde işe giriş tarihinden, sonra olması halinde ise maluliyet tarihinden itibaren bu haktan yararlandırılmaya başlanacaktır.
YARARLANMA SÜRESİ
-Çocuğun yaşam süresince devam eder.
-Evlat edinilen çocuklar için de geçerlidir.
-Birden fazla ağır engelli çocuğu olanlara tek hak var. Çocuk Esirgeme'den sürekli yatılı faydalananlara bu hak yok.