Yılanlar, körelmiş ayaklara sahip ya da hiç ayağa sahip olmayan kertenkelelerin sadece bir grubu. Geçtiğimiz haftalarda yapılan bir keşfe kadar, yılanların evrimsel ilişkileri pek fazla bilinmiyordu. Yılanlar üzerinde yapılan genetik çalışmalar dev kertenkeleler ve iguanalar ile akraba olduklarını gösterirken, anatomi çalışmaları kör kertenkelelere (solucan kertenkelelere) benzediklerini gösteriyordu. Bu tartışma, Toronto Mississauga Üniversitesi ve Berlin Doğa Tarihi Müzesi araştırmacılarının 47 milyon yıllık Cryptolacerta hassiaca kertenkele fosilini keşfedip bulgularını Nature’ın mayıs sayısında paylaşmasıyla son buldu. Bu fosil, yılanların ve ayaksız kertenkelelerin ayrı ayrı evrimleştiğini gösteriyordu.

Humboldt Üniversitesi’nden Prof. Johannes Müller bu fosilin, yılanların ve diğer kazıcı sürüngenlerin ortak bir ataya sahip olduğu teorilerini çürütüğünü ve vücut anatomilerinin birbirinden bağımsız olarak evrimleştiğini ortaya koyduğunu söylüyor. X-ışını tomografisi ile kertenkele kafatasının detaylı bir anatomisini çıkaran ekip, diğer kertenkeleler ve yılanlardan aldıkları DNA örneklerini de karşılaştırdılar. Sonuçlara göre fosil, kör kertenkelelerin yılanlarla değil, Avrupa, Afrika ve Asya’da yaşamakta olan hakiki kertenkelelerle yakın akraba olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, fosillerin evrimsel ilişkileri anlamaya nasıl yardımcı olduğuna dair güzel bir örnek olduğunu söyledikleri C. hassiaca’nın, omurgalı evrimine dair önemli soruları cevaplandırmasını heyecan verici bulduklarını belirtiyorlar.