Böbrek Sorunları 

1- Böbrek ve mesane hastalıkları konusunda normal insanlarla yatalak (felçli..) hastalar arasında “risk” kıyaslaması yapabilir misiniz? Yatalak hastalarda öngörülen böbrek ve mesane rahatsızlıkları nelerdir?  

Cevap: Yatalak hastalarda mesane boşalmasındaki problemlere bağlı olarak idrar retorsyonu(birikim) sıkça oluşabilir. Bu olay farkına varılmazsa idrar yollarında enfeksiyon oluşumuna ve tıkanmaya bağlı böbrek yetmezliğine yol açabilir 

2- Böbrek taşı ne demektir? Nasıl oluşur? Kişi ne tür belirtilerle kendinde böbrek taşı oluşumunu fark edebilir? Aynı şekilde felçli (his ve hareket olmayan) kişi kendinde ne tür belirtiler gözlemlerse bu “böbrek taşı” olasılığını düşündürmelidir?  

Cevap: Böbrekte veya idrar yollarında, idrarla süzülen minerallerin birikerek tortu oluşturmasına halk dilinde taş denir.
Böbrek taşının belirtileri, idrar yaparken yanma, kan gelmesi veya taşın hareketiyle oluşan, bel ve yan bölgelerde hissedilen ağrıdır. Felçli hastalarda ağrı duyumu bazen alınamaz. Ama idrar akışındaki yavaşlama veya idrardan kan gelmesi böbrek taşını düşündürecek belirtilerdendir.

3- Halk arasında “Kum dökmek” denilen rahatsızlık ne demektir? Kişi ne tür belirtilerle kendinde “Kum” oluşumunu fark edebilir? Aynı şekilde felçli (his ve hareket olmayan) kişi kendinde ne tür belirtiler gözlemlerse bu “Kum oluşumu” olasılığını düşündürmelidir?

Cevap: Böbreklerde biriken tortunun az olması durumunda taş oluşmaz, bu halk arasında “kum dökülmesi” olarak adlandırılır. Bulgu ve belirtiler yukarıdakilerin aynısıdır. 

4- Gerek “böbrek taşı” gerekse de “kum dökme” rahatsızlıkları şüphesiyle hastaneye müracaat eden kişilere ne tür yöntemlerle “kesin tanı” koyulur? Kısaca (genel bilgi olması açsından) bu tanı yöntemlerinden bahseder misiniz?

Cevap: Tanıyı idrar tahlilinde kan görülmesi düşündürür. Kesin tanı için böbrek ve üriner sistem sonografisi veya IVP denilen ilaçlı böbrek filmi çekilmesi gereklidir.

5- Normal yollarla idrarını yapamayan ve sonda kullanmak zorunda kalan hastalar için en çok adı geçen hastalık olarak “idrarın mesaneden böbreklere geri kaçması” olarak adlandırılan rahatsızlık görülmektedir. Bu konudan biraz bahseder misiniz? Bu ne demektir? İdrarın geri kaçmasının sebepleri nelerdir? Felçli hasta (his ve hareket olmayan) kendinde bu tür bir rahatsızlık olduğunu nasıl anlar? Bu tür bir gelişmenin önlenmesi için yapılması gereken şeyler nelerdir? Bu rahatsızlığın teşhisi hangi yöntemler kullanılarak yapılmaktadır?

Cevap: Vesikovretal reflü veya idrarın mesaneden geri kaçması mesanenin tam boşalamayıp, idrar birikimine bağlı idrarın böbreklere geri kaçmasıyla oluşur. Bunu önlemek için sık idrara çıkılması,yapılamıyorsa sonda takılması gerekir. Teşhis voiding sistografi denilen, idrar yapılırken çekilen böbrek filmiyle konur.

6- Riskli olarak adlandırılan kişilerin en az hangi periyotlarla doktor kontrolünden geçmesi gerekir?

Cevap: Riskli kişilerin belli periyotlarda(6 ayda bir gibi) tam idrar tahlili ve böbrek fonksiyonlarını ölçen BUN ve Kreatinin adlı kan tahlillerini yaptırması önerilir.

Kaynak:

ACIBADEM BAKIRKÖY HASTANESİ
NEFROLOJİ
Dr. David ÇUKRAN