Engelliler Kulübü

Emekliliğe hak kazanıp kazanmadığınızı öğrenmek için buraya tıklayın.

SSK'dan ödenmiş primlerinizi öğrenmek için buraya tıklayın.

Engellilerin Emekli Olabilmesi ve Kendilerine Malul Aylığı Bağlanması için İzlenmesi Gereken Prosedür

1- Emeklilik için gerekli gün ve pirimi dolduran kişi emeklilik için; “En son pirim ödenen iş yerinin” bağlı olduğu sigorta müdürlüğüne müracaat etmek zorundadır. Başka bir sigorta müdürlüğüne müracaat yapılamaz. Bir şekilde imkansızlıklar yüzünden bu SSK müdürlüğüne müracaat edilemiyorsa o zaman yapılması gereken en kolay şey bulunduğunuz (size en yakın) yerde bir iş yerinde geçici (sadece 3 gün bile yeter) olarak çalışıyor görünmek Bu durumda yakınınızdaki sigorta müdürlüğünde emeklilik işlemlerine başlayabilirsiniz.

2- Müracaat için gerekli belgeleri bir yakınınız ya da herhangi biri bağlı bulunduğunuz sigorta müdürlüğünden alabilir, sizin olmanız şart değil.

3- Müracaatın ilk aşaması emeklilik için yeterli gün ve pirim ödeyip ödemediğinizin tespiti işlemidir. Bu işlem de sigorta müdürlüğünden yapılacak. Bu işlem müracaatın üzerinden bir hafta geçmeden sonuçlanır. Bunun sonucunda alacağınız evrak ve diğer gerekli belgelerle birlikte sigorta müdürlüğüne esas başvurunuzu yapabilirsiniz (Buraya kadarki işlemleri herhangi birisi sizin adınıza yapabilir).

4- Askerliğini yapmış olan emekli adayları bu aşamada askerlik borçlanması yapabilir ve askerlik süresinin primlerini ödeyerek bu süreyi de sigortalılık sürelerine ekletebilirler.

A-Kimler Askerlik Borçlanması Yapabilirler
Askerliği er ve erbaş olarak yapanlar, silah altında geçen askerlik sürelerinin tamamını borçlanabilmektedirler.
Askerliğini yedek subay olarak yapanlarda yedek subay okulunda geçen sürelerini borçlanabilmektedirler. Yedek subay olarak askerliğini yapanların, yedek subay okulundan sonraki askerlik sürelerinde, Emekli Sandığı iştirakçisi olarak ücretlerinden emekli sandığına kesinti yapılmakta olduğundan, okul sonrası dönemi borçlanmalar mümkün değildir.
Askerlik borçlanmasını sigortalının kendisi yapabildiği gibi ölümünden sonra mirasçısı ve sigorta açısından hak sahibi durumunda bulunan eşi, çocukları, anne ve babası da yapabilmektedir.

B- Askerlik Borçlanmasının Koşulları
Askerlik borçlanması için ön koşul, borçlanma talep edenin sigortalı olmasıdır. Yani başvuru sahibinin sosyal sigortalar kapsamında sigortalı olarak tescilinin yapılmış olması ve başvuru tarihinde sigortalılığının devam ediyor olması gerekmektedir. Bağ-Kur sigortalısı olanların veya emekli sandığı iştirakçilerinin sosyal sigortalar kurumuna askerlik borçlanması yapmaları olanaklı olmayıp, bunların halen fiilen sigortalı oldukları kurumlarda askerlik borçlanması yapmaları gerekmektedir.
Askerlik için ön koşula sahip olan sigortalıların veya mirasçısı olan hak sahiplerinin borçlanma için SSK'na yazılı olarak talepte bulunmaları gerekiyor.

C- Askerlik Borçlanmasında Ödenecek Bedelin Hesabı
Askerlik borçlanmasında ödenecek bedelin hesabında, talep tarihindeki prim hesabına esas alınan kazancın alt sınır esas alınmaktadır. Prime esas kazancın günlük alt sınırı, borçlanılacak gün sayısı ile çarpılmak suretiyle bulunan tutar üzerinden malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primleri hesaplanmaktadır. Bu primlerin tutarı Yüzde 20 olduğundan kısaca, prim hesabına esas kazancın günlük alt sınırının borçlanılacak askerlik süresi ile çarpılması sonucu bulunan tutarın yüzde 20'si askerlik borçlanması sonucu ödenecek bedel olmaktadır.
Örneğin; Mayıs 2002 ayı içinde 20 aylık askerlik borçlanması için talepte bulunan sigortalı için; prime esas kazancın günlük alt sınırı (9.262.400 TL.) x askerlik süresi (600gün) x malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları (toplam yüzde 20) = borçlanma bedeli ( 1.111.488.000 TL.)
Bu şekilde hesaplanan askerlik borçlanması bedelinin en geç iki yıl içinde ödenmesi gerekmekte, emekli aylığını hak edenlere, aylık bağlanabilmesi için, askerlik borçlanma bedelinin tamamın ödenmesi gerekmekteydi. Ancak, 4 Ekim 2000 tarihli Resmi Gazete' nin mükerrer sayısında yayımlanan 616 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile iki yıllık ödeme süresi üç aya indirilmiş bulunuyor. Ayrıca; askerlik borçlanması ile sigorta başlangıç süresinin geriye gitmesi uygulaması da kaldırıldı. Fakat, bu Kararnamenin iptali için bir muhalefet partisince Anayasa mahkemesine açılan dava sonucu kararname iptal edildi. İptal edilen kararname yerine 11 Kasım 2001 tarihine kadar yasal düzenlemede yapılmadığından; şu anda hukuki boşluk doğmuş durumda. Askerlik ödevinin sigorta başlangıç tarihinden önce yapılması halinde; askerlik borçlanması yoluyla sigorta başlangıç tarihinin borçlanılan süre kadar geriye gidip, gitmeyeceğine mahkemeler karar verecek. Emeklilik için çok önemli olan bu hususa sigortalıların özellikle dikkat etmesi ve sigorta başlangıç tarihlerinin askerlik nedeniyle borçlanılan süre kadar geriye gitmesi için dava açmalarında yarar var.
Örneğin, askerlik borçlanması yapması halinde emekliliğe hak kazanan birinin Ekim 2000 ayı içinde 20 aylık askerlik borçlanması yapması halinde, borçlanma bedeli olarak hesaplanan 600 milyon lirayı, emekli aylığı bağlanabilmesi için iki yıllık süreyi beklemeden ödemesi gerekmektedir. Bu kişi borçlanma bedelini de borçlanma talep ayı olan Ekim 2000 ayı içimde ödemesi halinde ödemeyi takip eden aybaşından itibaren (Kasım 2000 ayı) emekli aylığı bağlanacaktır.
Kaynak: www.ekonomist.com.tr

Askerlik Sürelerinin Borçlanılması
a) Sigortalının ya da hak sahibinin talep tarihine göre hesaplanan borç tutarı herhangi bir gecikmeye meydan verilmeden en kısa sürede iadeli-taahhütlü posta ile bildirilecek, ayrıca borcun tebliğine ilişkin yazıda borcun tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içinde taksitler halinde veya defaten ödenmesi ve bu sürede borcun hiç ödenmemesi durumunda borçlanmanın iptal edileceği bildirilecektir. Kuruma iade edilen iadeli-taahhütlü kartı sigortalının sicil dosyasında muhafaza edilecektir. Borçlanma bedelinin taksitlerle ödenmesinde eşitlik aranmayacaktır.

b) Borçlandırılan sürenin karşılığı olan gün sayısı sigortalının prim ödeme gün sayısına eklenmekle birlikte, bu sürenin sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri kapsaması halinde sigortalılık başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülecektir.

c) 06/08/2003 tarihinden sonra yapılan askerlik borçlanmalarına ait yukarıda (a) ve (b) maddelerinde belirtilen konular dışındaki diğer işlemler mevcut uygulama dahilinde yürütülecektir.

d) 04/10/2000 (dahil) tarih ile 06/08/2003 tarihleri arasında askerlik borçlanması talebinde bulunan sigortalıların durumlarının değerlendirilmesinde;
• Bu süre içerisinde borçlanma talebinde bulunmuş ve borcunu ödemiş olanların sigortalılık başlangıçları, sigortalıların aleyhine olmamak kaydıyla (ortalama 180 gün şartına göre aylık bağlanmasında olduğu gibi) yeni düzenleme doğrultusunda değerlendirilecek,
• Belirtilen süre içerisinde borçlanma talebinde bulunmuş, ancak süresinde borcunu ödememiş olanlar, yeni talepte bulunmaları halinde yeni hükümlere göre borçlanabilecek,
• Borçlanma talebinde bulunmuş, ancak henüz 3 aylık borç ödeme süresi dolmamış olanlar, tebliğ tarihi esas alınarak 6 aylık ödeme süresinden yararlandırılacak ve sigortalılık başlangıçları yeni düzenleme doğrultusunda değerlendirilecektir.

5- Bu aşamadan sonra sigorta müdürlüğünde müracaatınız yürürlüğe girmiş demektir (Hatırlatma; Bu aşamadan sonra soyadınızın tutmadığı hiç kimse sizin adınıza ne bilgi alabilir ne de işlem yürütebilir). Bir sonraki aşama sigorta müdürlüğünün size resmi bir yazı yollayarak ‘bağlı bulunduğu hastaneden gerekli sağlık raporunu almanızı’ istemek olacaktır. Daha önce elinizde bulunan sağlık raporlarının bu müracaat için hiç bir değeri YOKTUR!

6- Malullüğün ispatı için “büyük heyet raporu” almalısınız. Bunun için Sigorta Müdürlüğünden aldığınız sevk kağıdıyla beraber ilgili hastanenin “Büyük Sağlık Kurulu Müracaatına” başvurmanız gerekmektedir.(Bu ilk müracaatı herhangi biri yapabilir) Bu müracaatla beraber size bir evrak verilir. Bu evrakta 12 ayrı uzman doktorun sizi muayene ederek görüşlerini belirtmesi için imza yerleri vardır. Yapmanız gereken 12 ayrı branştaki doktorlara muayene olarak bu evrakın tamamının doldurulmasını sağlamaktır.

7- Sağlık kuruluna girip malullük için onay aldıktan sonra hastane bu raporu resmi bir yazıyla “İhtiyarlık Sigorta Müdürlüğüne” yollar. (heyete girdikten yaklaşık 30 gün sonra Büyük Sağlık Kurulu Müracaatına giderek raporunuzun gidiş tarih sayısını alabilirsiniz). Yaklaşık bir hafta sonra da Sigorta Müdürlüğüne gidip, 'her şeyin yolunda gittiğini' teyit ettirmeniz yerinde olacaktır.

8- Bundan sonra işlemler kendiliğinden yürür ve yaklaşık 3 ay sonunda verdiğiniz adrese başvuru sonucunuz postayla bildirilir. Ya da bu işlemin takibini www.ssk.gov.tr adresinden takip edebilirsiniz (Bu işlemi yürütebilmek için emeklilik için ilk müracaat tarihini bilmeniz şart).

9- Ocak 2003 itibarıyla alacağınız maaş ayda yaklaşık 360 milyon TL olacaktır(1900 günlük pirim + askerlik borçlanmasına göre). Bu maaş ödenen pirim ve gün ile doğru orantılıdır. Günü gelip ilk maaşınızı almaya gittiğinizde birikmiş 2-3 aylık maaşınızı ve "o ayın" maaşını toplu olarak alırsınız.

10- Bu maaşı ölene kadar her ay alacaksınız. Hatta öldükten sonra eşiniz ya da çocuklarınız bu maaştan yararlanabilirler. Tabi ki maluliyet dolayısıyla kesilmeyen vergiler kesilerek ödeme yapılır. Bu da yaklaşık %30 az maaş anlamına gelir.

Editörün Notu: Lütfen yanlış ya da eksik bulduğunuz konuları bize (bilgi@engelliler.biz) bildirin.