|
Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında
Uygulanacak Sınav Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, 4857 sayılı İş Kanununa göre işçi
istihdam eden kamu kurum ve kuruluşlarına işçi olarak alınacak
özürlülerin istihdam edilmelerine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli daireler, bunlara bağlı
döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları,
sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer
tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, il özel idareleri ve belediyeler
ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özelleştirme
programına alınmış kamu payı ağırlıklı kuruluşlar, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, özel bütçeli
kuruluşlar, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait kurumlar ve
döner sermaye ile çalışan kuruluşlar, özel kanuna veya özel kanunla
verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan devlet banka ve kuruluşları ile
bunlara bağlı işyerlerine ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına işçi
olarak alınacak özürlüleri kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 32 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kurum: Türkiye İş Kurumunun merkez ve taşra teşkilatını,
Kamu Kurum ve Kuruluşu: 2 nci maddede sayılan kurum ve kuruluşları,
Özürlü: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir hastalık veya kaza sonucu,
bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerindeki özürleri
nedeniyle çalışma gücünün en az % 40'ından yoksun olduğu sağlık kurulu
raporu ya da 13 Ağustos 1998 tarihli ve 23432 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Özürlüler İçin Kimlik Kartı Yönetmeliğine göre alınan kimlik
kartı ile belgelenenleri,
ÖSYM: Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Özürlü Kontenjanlarının Tespiti ve
Bildirimi
Özürlü Kontenjanlarının Tespiti
Madde 5 — İşyerinin özürlü çalıştırmakla yükümlü işyeri kapsamına girip
girmediği, eğer varsa o işyerinde özürlü ve eski hükümlü statüsünde
çalışan işçi sayısı düşüldükten sonra belirlenir. Yer altı ve su altı
işlerinde özürlü işçi çalıştırılamaz ve işyerlerindeki işçi sayısının
tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.
Toplam kontenjanların tespitinde; bir kamu kurumunun veya kuruluşunun ya
da bunlara bağlı işletmelerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla
işyeri varsa, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı birlikte
dikkate alınır, ayrıca kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar,
çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür ve
bu işyerlerinde çalışan özürlü ve eski hükümlü sayısı toplam işçi
sayısından düşülür. Bulunan sayının her yıl Bakanlar Kurulunca
belirlenecek oranla çarpılması sonucu işverenin çalıştırmak zorunda
olduğu özürlü sayısı bulunur. Çalıştırılacak özürlü sayısının
belirlenmesinde yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve
daha çok olanlar tama çıkarılır. Bulunan toplam kontenjandan
çalıştırılan özürlü sayısı düşülerek varsa özürlü açık kontenjanına veya
kontenjan fazlası çalışan özürlü sayısına ulaşılır. Ancak, Yönetmeliğin
2 nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşları çalıştırdıkları
işçi sayısına bakılmaksızın bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde özürlü
istihdam etmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşları, açık kontenjanlarının doğduğu veya özürlü
ihtiyaçlarının ortaya çıktığı tarihten itibaren bir ay içinde
özürlülerde aranılan niteliklerle birlikte Kurumdan talepte bulunmakla
yükümlüdürler. İşin özelliği gerektirmediği sürece özür grupları
arasında bir ayırım yapılamaz ve özürlülük oranına da bir üst sınır
getirilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sınavların Yapılmasına İlişkin Esaslar
Sınavın Şekli
Madde 6 — Kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilecek
özürlülere ilişkin yarışma sınavı Kurum tarafından, ÖSYM’ne yaptırılır.
Yarışma sınavı başvuru sayısına bağlı olarak birden fazla merkezde
yapılabilir.
Sınava Gireceklerde Aranacak Şartlar ve Müracaat Sırasında
İstenilecek Belgeler
Madde 7 — Sınava girecek ve kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam
edilecek özürlülerde aranacak şartlar ve istenilecek belgeler aşağıda
belirtilmiştir.
a) Aranacak şartlar:
1) Bedensel, duygusal ve
sosyal yeteneklerindeki özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az
%40'ından yoksun olmak,
2) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
3) 18 yaşını (bir meslek veya sanat okulunu bitirenler için 15 yaşını)
doldurmuş olmak,
4) En az orta öğretim (lise ve dengi okul) mezunu olmak,
5) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
6) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş
hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut
affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla,
zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı
veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal veya istihlak
kaçakçılığı, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet
sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü olmamak,
7) Kurum ünitelerinden birine özürlü olarak kayıtlı olmak (ilk defa
başvuracakların; nüfus cüzdanı aslı veya noter tasdikli sureti, özürlü
kimlik kartı veya sağlık kurulu raporu, 4 adet renkli fotoğraf, varsa
diploma ile mesleğine ilişkin belgelerin aslı veya noter tasdikli
suretiyle birlikte başvurmaları gerekir).
b) Sınava girmek isteyen
ve yukarıda belirtilen şartları taşıyan özürlüler sınav tarihinden en
çok 6 ay önce çekilmiş 1 adet renkli fotoğraf ile birlikte Kurum
ünitesine ve/veya ÖSYM bürosuna başvururlar.
Sınav İlanı ve Sınav Giriş Belgelerinin Düzenlenmesi
Madde 8 — Özürlü işçi istihdamına ilişkin ÖSYM'ne yaptırılacak olan
sınav; sınav tarihinden önce Kurum tarafından Resmî Gazete’de ve ülke
düzeyinde yayım yapan tirajı en yüksek beş gazeteden birinde ilan
edilir.
Sınava girecek özürlülerin kimlik tespitinde kullanılacak fotoğraflı
aday belgeleri Kurum tarafından ÖSYM'ne verilir.
Sınava girecek özürlülerin hangi bina ve salonda sınava gireceklerini
gösteren sınava giriş belgesi, ÖSYM'nce hazırlanır ve adayların
adreslerine gönderilir.
Yarışma sınavı ile ilgili hususlar, ÖSYM ve Kurum tarafından imzalanacak
bir protokolle belirlenir.
Yazılı Sınav
Madde 9 — ÖSYM'’nce yazılı sınav soruları hazırlanır.
Yazılı sınavlar, yarışma esasına dayanır. Sınav sonuçları adaylara ve
Kuruma bildirilir. Yazılı sınavda başarılı olmak, özürlü işçi kadrosuna
alınmada tek başına bir hak teşkil etmez.
Yazılı sınavla ilgili itirazlar, sınav sonuçlarının adaylara
bildirildiği tarihten itibaren 10 gün içinde ÖSYM'ne yapılabilir. ÖSYM
bu itirazları 7 gün içinde sonuçlandırarak ilgilisine ve itirazın haklı
çıkması halinde ayrıca Kuruma yazılı olarak bildirir.
Sözlü Sınav
Madde 10 — Kurum, işgücü talebinin intikali üzerine başvuran adaylar
içerisinde talep şartlarını haiz en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere
talep sayısının iki katına kadar adayın isim ve adreslerini içeren
listeyi, ilgili kamu kurum ve kuruluşuna gönderir. Geçici işçi
statüsünde alınacak olan özürlüler için bu Yönetmelik kapsamında
hazırlanacak listeler Kurumca il düzeyinde de belirlenebilir.
Kamu kurum ve kuruluşları, Kurum tarafından gönderilen listelerin
kendilerine ulaşmasını müteakip 30 gün içinde sözlü sınavları yapmak
zorundadır. Sözlü sınavlarda görevin özelliğine göre adayların mesleki
bilgileri ile davranışları değerlendirilir ve ihtiyaç duyulması halinde
bilgi ve becerileri ölçülür. Sözlü sınavda değerlendirme 100 puan
üzerinden en yüksek puanı alandan başlamak üzere başarı sıralamasına
göre yapılır.
Sözlü sınav komisyonu, bir başkan ve üç üyeden oluşur. Başkan ve iki üye
kamu kurum ve kuruluşunun atamaya yetkili amiri tarafından, diğer üye
ise özür grupları için ayrı ayrı olmak üzere Türkiye Sakatlar
Konfederasyonunca belirlenir. Sınav komisyonu üyelerine toplantı gün,
saat ve yeri, toplantı gününden en az 5 gün önce yazılı olarak
bildirilir. Sınav komisyonu salt çoğunlukla toplanır ve kararlar oy
çokluğuyla alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın olduğu tarafın
kararı geçerlidir.
Sözlü sınav sonuçları, sınavın yapıldığı ildeki ilgili kamu kurumu
tarafından herkesin görebileceği bir yere asılmak suretiyle ilan edilir
ve ayrıca sınava giren adaylara yazılı olarak bildirilir. Sözlü
sınavlara, sonuçların ilanından itibaren 10 gün içinde itiraz
edilebilir.
Sözlü sınavlara yapılan itirazlar, itirazın komisyona ulaştığı tarihten
itibaren 7 gün içinde sınav komisyonunca değerlendirilerek
sonuçlandırılır ve itiraz sahibine yazılı olarak bildirilir.
İlgili kamu kurum ve kuruluşları, sözlü sınavda başarılı olup, atamaları
yapılanlar ile başarısız olanların listesini atamayı izleyen 15 gün
içerisinde Kuruma iletir.
Çalışırken İşten Ayrılanlar ile Özürlü Kapsamına Girenler
Madde 11 — Kamu kurum ve kuruluşlarında özürlü statüsünde memur,
sözleşmeli personel veya daimi işçi olarak çalışmış olup da bu kurum ve
kuruluşun kendi disiplin mevzuatı uyarınca görev veya meslekten ihraç ya
da 4857 sayılı İş Kanununun 25/II nci maddesine göre hizmet akdinin
feshi dışında bir nedenle ayrılmış olanlar ile kamu kurum ve
kuruluşlarına Kurum kanalıyla özürlü statüsü dışında bir statüde işe
yerleştirilenlerden çalışırken özürlü olan ve işyerinden ayrılmayanlar
hakkında merkezi sınav uygulanmaz.
Çalışırken özürlü olanlar için tescil talebinde bulunulması halinde
gerekli belgelerine istinaden Kurumca özürlü olarak tescilleri yapılır.
Görev veya meslekten ihraç ya da hizmet akdinin feshi dışında bir
nedenle işten ayrılanlar ile zihinsel veya ruhsal özürlü olanlar,
durumları talep şartlarına uygun olmak kaydıyla, merkezi sınav
kapsamındakilere ilişkin taleplere bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesine
göre oluşturulan listede yer alanlarla birlikte, her açık iş için bir
kişiyi geçmemek üzere kayıt tarihi ve sıra numarasına göre kamu kurum ve
kuruluşlarına mülakata gönderilirler.
Kur'a Usulü
Madde 12 — Okur-yazar, ilköğretim mezunu ve zihinsel veya ruhsal özürlü
olanlar merkezi sınava tabi değildir. Bu kapsamda bulunan ve talep
koşullarına durumu uygun başvuranlardan Kurumca gönderilenler, önceden
ilan edilen gün, saat ve adreste noter huzurunda kura çekimine tabi
tutulurlar. Adaylar istemeleri halinde kur’a çekimini izleyebilirler.
Gerçekleştirilen kur’a çekimi sonucunda her açık iş için iki kişi
belirlenir. Bu şekilde belirlenenler bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde
belirtilen komisyon tarafından yapılacak mülakata alınırlar. Mülakat
sonunda işin gereklerini yerine getirebilecek niteliklere sahip
oldukları belirlenenler işe alınırlar. Mülakatta ayrıca, işe alınacak
işçi sayısının yarısını geçmeyecek sayıda yedek listesi oluşturulur.
Kur’a ile ilgili olarak noterin düzenlediği belgenin bir nüshası işe
alınacak işçinin özlük dosyasında muhafaza edilir.
Herhangi bir özel bilgi ve beceri gerektirmeyen vasıfsız işlerde
istihdam edilecek özürlüler ise, yazılı sınav dışında ayrıca sözlü
sınava tabi tutulmadan kurumca, yazılı sınav puanlarına göre hazırlanan
listeler esas alınmak suretiyle, başarı sırasına göre belirlenir.
Öğrenim durumu veya özür grubu itibariyle yazılı sınava alınan veya
alınmayan özürlülerden aranılan koşulları taşıyanların sayısının talep
sayısına ulaşmaması halinde talepte aranılan koşulları taşımayan
özürlüler de bu Yönetmelik esasları dahilinde göndermelerde dikkate
alınır.
Kurum tarafından gönderilen iş arayan sayısı, daha önce alınmak üzere
duyurulmuş olan işçi sayısından az veya bu sayı kadar ise gönderilenler
herhangi bir kur’a, sözlü veya mülakata tabi tutulmaksızın işe
alınırlar.
Bu madde ile 10 uncu maddeye göre yeterli sayıda gönderme yapılmış olan
özürlü talepleri için ikinci kez gönderme yapılması istenemez ve yeniden
işgücü talebinde bulunulamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sınavla İlgili Diğer Hususlar
Refakatçi Bulundurulması
Madde 13 — Düzenlenecek olan yazılı sınavda veya uygulamalı ya da
uygulamasız olarak yapılacak sözlü sınavda özür gruplarının özellikleri
dikkate alınır ve bu durumları göz önünde bulundurularak refakatçi
görevlendirilebilir.
Sınav Geçerlilik Süresi
Madde 14 — Yazılı sınav sonuçları, izleyen yazılı sınavın sonuçlarının
Kuruma bildirildiği tarihe kadar geçerlidir. Açık kontenjanların
doldurulması için gerektiğinde her yıl sınav yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kontenjanın Doldurulmaması ve Son Hükümler
Özürlü Açık Kontenjanının Doldurulmaması
Madde 15 — Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun bildirimde bulunmayan
veya bildirimde bulunmakla birlikte bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde
özürlü istihdamı yoluna gitmeyen kamu kurum ve kuruluşları için açık
kontenjanın oluştuğu tarihten bu Yönetmelik hükümleri kapsamında
yükümlülüklerini yerine getireceği tarihe kadar, her özürlü açık
kontenjanı için her ay itibarıyla 4857 sayılı İş Kanununun 101 inci
maddesindeki para cezası uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 16 — 11/9/1999 tarihli ve 23813 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak
İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 17 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
yürütür.
***
18 Mart 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25406
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından
Kaynak:
www.AloMaliye.Com
|
