|
Kamuda İşçi Olarak
Çalışabilmek için Ne Yapmalısınız?
4857 sayılı İş Kanununa göre, işçi istihdam eden kamu kurum ve
kuruluşlarına işçi olarak girebilmek için aşağıdaki bilgilerden
yararlanabilirsiniz.
Kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak işe girebilmek için ne
yapmalısınız?
“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler
Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği” kapsamında düzenlenen merkezî
sınava (KPSS) girmeniz gerekmektedir.
Bu sınavın ilki, 10-11 Temmuz 2004 tarihlerinde ÖSYM tarafından
gerçekleştirilmiştir.
İşçilik sınavı ile ilgili bilgilere nasıl ulaşılabilir?
İşçilik sınavı ile ilgili bilgiler, bulunduğunuz ildeki Türkiye İş
Kurumu ünitelerinde, Resmi Gazetede, TRT’nin televizyon ve radyo
kanalları ile tirajı yüksek gazetelerde ve ayrıca www.ozida.gov.tr –
www.iskur.gov.tr – www.osym.gov.tr web sitelerinden duyurulur. Bunların
yanı sıra, www.Engelliler.Biz sitesinin Forum’undaki “İş
İlanları” bölümünden de takip edilebilir.
Bu ilanları izlemeniz ve başvurularınızı zamanında yapmanız
gerekmektedir.
İşçilik sınavına gireceklerde aranacak şartlar nelerdir?
1) Bedensel, duygusal ve sosyal yeteneklerindeki özürleri nedeniyle
çalışma gücünün en az %40'ından yoksun olmak,
2) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
3) 18 yaşını (bir meslek veya sanat okulunu bitirenler için 15 yaşını)
doldurmuş olmak,
4) En az orta öğretim (lise veya dengi okul) mezunu olmak,
5) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
6) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş
hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veya
affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla,
zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,
inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve
haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal veya istihlak kaçakçılığı, resmî
ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma
suçlarından dolayı hükümlü olmamak,
7) Kurum ünitelerinden birine özürlü olarak kayıtlı olmak (ilk defa
başvuracakların; nüfus cüzdanı aslı veya noter tasdikli sureti, özürlü
kimlik kartı veya sağlık kurulu raporu, 4 adet renkli fotoğraf, varsa
diploma ile mesleğine ilişkin belgelerin aslı veya noter tasdikli
suretiyle birlikte başvurmaları gerekir).
Müracaat sırasında istenilecek belgeler nelerdir?
Sınava girmek isteyen ve yukarıda belirtilen şartları taşıyan özürlüler
sınav tarihinden en çok 6 ay önce çekilmiş 1 adet renkli fotoğraf ile
birlikte Kurum ünitesine ve/veya ÖSYM bürosuna başvururlar.
İşçilik sınavdan kimler muaftır?
Okur-yazar, ilköğretim mezunu ve zihinsel veya ruhsal özürlü olanlar
merkezî sınavdan muaftır.
İşçilik sınavdan muaf olanlar, kamu kurum ve kuruluşlarında işçi
olarak istihdam edilebilmeleri için nasıl bir yol izlemelidir?
Okur-yazar, ilköğretim mezunu ve zihinsel veya ruhsal özürlü olanlar
merkezî sınava tâbi değildir. Bu kapsamda bulunan ve talep koşullarına
durumu uygun başvuranlardan Kurumca gönderilenler, önceden ilan edilen
gün, saat ve adreste noter huzurunda kur’a çekimine tâbi tutulurlar.
Adaylar istemeleri halinde kur’a çekimini izleyebilirler.
Gerçekleştirilen kur’a çekimi sonucunda her açık iş için iki kişi
belirlenir. Bu şekilde belirlenenler bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde
belirtilen komisyon tarafından yapılacak mülakata alınırlar. Mülakat
sonunda işin gereklerini yerine getirebilecek niteliklere sahip
oldukları belirlenenler işe alınırlar. Mülakatta ayrıca, işe alınacak
işçi sayısının yarısını geçmeyecek sayıda yedek listesi oluşturulur.
Kur’a ile ilgili olarak noterin düzenlediği belgenin bir nüshası işe
alınacak işçinin özlük dosyasında muhafaza edilir.
Herhangi bir özel bilgi ve beceri gerektirmeyen vasıfsız işlerde
istihdam edilecek özürlüler ise, yazılı sınav dışında ayrıca sözlü
sınava tâbi tutulmadan kurumca, yazılı sınav puanlarına göre hazırlanan
listeler esas alınmak suretiyle, başarı sırasına göre belirlenir.
Refakatçi Bulundurulması
Düzenlenecek olan yazılı sınavda veya uygulamalı ya da uygulamasız
olarak yapılacak sözlü sınavda özür gruplarının özellikleri dikkate
alınır ve bu durumları göz önünde bulundurularak refakatçi
görevlendirilebilir.
Sınavdan kaç puan almalısınız?
Normal işçilerde, sınavda başarılı olabilmek için genel kültür ve genel
yetenek alanında en az 60 puan almış olmak gerekirken, özürlü ve eski
hükümlü olarak sınava girenler için taban puan bulunmamaktadır.
Ayrıca, Kamu kurum ve kuruluşlarına işçi olarak yerleştirilebilmek için
herhangi bir tercih formu doldurulmayacaktır.
Sınav sonuçlarına itiraz hakkı
Yazılı sınavla ilgili itirazlar, sınav sonuçlarının adaylara
bildirildiği tarihten itibaren 10 gün içinde ÖSYM'ne yapılabilir. ÖSYM
bu itirazları 7 gün içinde sonuçlandırarak ilgilisine ve itirazın haklı
çıkması halinde ayrıca Kuruma yazılı olarak bildirir.
İşçilik sınavına girenler, kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak
istihdam edilebilmek için neler yapmalıdır?
İşçilik sınavı sonuçları, ÖSYM tarafından öğrenim durumu, alınan puan ve
özür gruplarını belirterek Türkiye İş Kurumu (İş ve İşçi Bulma Kurumu)
Genel Müdürlüğü’ne bildirilmektedir. Sınav sonuçları ayrıca sınava
katılmış olan adaylara da gönderilmektedir.
Bununla birlikte, kamu kurum ve kuruluşları tarafından Türkiye İş
Kurumu’na bildirilen, özürlü ve eski hükümlü işçi ihtiyaçlarına ilişkin
işgücü talepleri, İş-Kur tarafından, Resmi Gazete’de, Kurumun internet
sayfasında (www.iskur.gov.tr), TRT 1 Teleteksinde ve Kurum ilan
panolarında ilan edilecektir. Durumu işgücü talebinde belirtilen
şartlara uygun olan adayların talebin başvuru süresi içerisinde, sınav
sonuç belgesi ile eğitim durumlarına ilişkin mezuniyet belgesi, varsa
mesleğine ilişkin belge ya da sertifika ile bulundukları yerdeki İŞKUR
ünitesine müracaat etmeleri gerekmektedir.
Kurum, işgücü talebinin intikali üzerine başvuran adaylar içerisinde
talep şartlarını haiz en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere talep
sayısının iki katına kadar adayın isim ve adreslerini içeren listeyi,
ilgili kamu kurum ve kuruluşuna gönderir. Geçici işçi statüsünde
alınacak olan özürlüler için bu Yönetmelik kapsamında hazırlanacak
listeler Kurumca il düzeyinde de belirlenebilir.
Kamu kurum ve kuruluşları, Kurum tarafından gönderilen listelerin
kendilerine ulaşmasını müteakip 30 gün içinde sözlü sınavları yapmak
zorundadır. Sözlü sınavlarda görevin özelliğine göre adayların meslekî
bilgileri ile davranışları değerlendirilir ve ihtiyaç duyulması hâlinde
bilgi ve becerileri ölçülür. Sözlü sınavda değerlendirme 100 puan
üzerinden en yüksek puanı alandan başlamak üzere başarı sıralamasına
göre yapılır (***Varolan
düzenlemede, yazılı sınavda alınan puan, engelli işçi kadrosuna alınmak
için tek başına belirleyici değildir; sözlü mülâkattan da başarılı olmak
gerekmektedir. Yani sistem bu haliyle suiistimale açıktır. Yazılı
sınavdan 100 puan alan birisi, sözlü mülâkatta pekalâ elen(diril)ebilir!
Bu yanlış
düzenlemeye karşı, sitemizde bir öneri hazırlanmış ve ilgili örgütlere
gönderilmiştir. Akabinde, Özürlüler İdaresi
Başkanlığının hazırladığı yasa taslağında önerimiz dikkate alınmış ve
sözlü mülâkatın tamamen kaldırılması öngörülmüştür (yasa taslağı
sayfanın en altındadır). Ne var ki, 28 Eylül 2004 itibarıyla tasarı
henüz yasalaşmamıştır.)
Kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilebilmeniz için
gerekli işlemin yapılabilmesi ve daha detaylı bilgi konusunda Türkiye İş
Kurumu nezdinde gerekli girişimlerde bulunmanız gerekmektedir.
Kamuda işçi olarak çalışırken engelli olanların durumu
Çalışırken engelli olanlar için tescil talebinde bulunulması halinde
gerekli belgelerine istinaden Kurumca engelli olarak tescilleri yapılır.
İşçilik sınavının geçerlilik süresi ne kadardır?
Yazılı sınav sonuçları, izleyen yazılı sınavın sonuçlarının Kuruma
bildirildiği tarihe kadar geçerlidir. Açık kontenjanların doldurulması
için gerektiğinde her yıl sınav yapılabilir.
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinin özürlü çalıştırma
zorunluluğu ne kadardır?
19.03.2004 tarihli Bakanlar Kurulu Kararına göre, 4857 sayılı Kanunun 30
uncu maddesi kapsamına giren işyerlerinde oranlar; kamu işyerlerinde
özürlüler için % 4, eski hükümlüler için % 2 olarak; özel sektör
işyerlerinde özürlüler için % 3, eski hükümlüler için % 1, terör
mağdurları için de % 1 olarak belirlenmiştir. Özel sektör işyerlerinde
kalan % 1'lik oran, işverenlerin tercihine göre, özürlü veya eski
hükümlü çalıştırma yönünde kullanılacaktır.
Görevde Yükselme ya da Sınıf Değiştirme
Engellilerin, sınıf değiştirmeleri ya da görevde yükselmeleri,
çalıştıkları kamu kurumunun Personel Yönetmeliği veya Görevde Yükselme
Yönetmeliği çerçevesinde olmaktadır. Bu yönde bir girişimde bulunmak
isteyen engellilerin, çalıştıkları kurumla irtibata geçmeleri
gerekmektedir.
Özelleştirme
Çalıştığınız yerin
özelleştirme sonucunda el değiştirmesi sizin işten çıkarılmanıza sebep olamaz.
Kapatma ve tasfiye halleri dışında, özürlü statüsü ile çalışanlar işten
çıkarılamaz.
Çalıştığınız yer kapatılır veya tasfiye edilirse, işten
çıkarıldığınızda iş kaybı tazminatınız, kanunun diğer çalışanlara tanıdığı
hakların iki katı oranında ödenir. İş kaybı tazminatının ödenmesi ve
sağlanabilecek diğer hizmetlere ilişkin işlemlerin yürütülmesinden İş ve İşçi
Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü görevli, yetkili ve sorumludur. Bunun için
ilinizdeki İş ve İşçi Bulma Kurumu şube ya da bürolarına, işten çıkarılışınızı
takip eden bir ay içinde başvurmanız gerekmektedir (Bu mevzuat
özelleştirme kapsamına giren kamu kuruluşlarında çalışan özürlülerle ilgilidir.
Özel şirketler bu mevzuatın dışında kalmaktadır).
Not:
Yukarıda değindiğimiz bilgilerin düzenlendiği,
“Özürlülerin Devlet memurluğuna Alınma Şartları ile Yapılacak Yarışma
Sınavları Hakkında Yönetmelik”e buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
***
ÖZÜRLÜLER HAKKINDA ve BAZI KANUNLAR İLE KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI TASLAĞI
Madde 46- 657 sayılı Kanunun 50 nci maddesine son fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Özürlüler için açılan sınavlarda azami yaş sınırı 45’tir.
Yeterlilik sınavlarında alt sınır ve üzeri puan
alan özürlüler ayrıca sözlü sınava tâbi tutulamaz. Sınavı kazanan
özürlü sayısının atanacak özürlü sayısından fazla olduğu hâllerde atama
yüksek puandan düşük puana doğru sırası ile yapılır. Özürlüler için
yapılacak olan sınavlarda Türkiye Sakatlar Konfederasyonunca önceden
bildirilecek temsilcinin gözlemci olarak bulundurulması zorunludur.”
Madde 47- 657 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin kenar başlığı ve birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Özürlülerin devlet memurluğuna alınmaları ve görevlendirilmeleri”
“Kariyer mesleği olan özürlülerin mesleklerine uygun münhal kadrolara
atanması, münhal kadrolarının bulunmaması hâlinde geçici görevle
mesleklerinde çalıştırılmaları, bu durumda olanların öncelikle boşalacak
münhal kadrolara atanmaları, mesleklerini icra veya infaza yardımcı her
türlü araç ve gerecin kurumlarınca temin edilmesi esastır. Özürlülerin
Devlet memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırılacakları,
mesleklerini icra ve infazda hangi yardımcı araç ve gereçlerin
kurumlarınca temin edileceği hususları Maliye, Sağlık, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlıkları, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Devlet Personel
Başkanlığı ve Türkiye Sakatlar Konfederasyonunca müştereken hazırlanacak
yönetmelikle düzenlenir.”
Bu yasa tasarısının
tamamına ulaşmak için buraya tıklayın 
|
