KOLAY ERİŞİLEBİLİR WEB SAYFALARI HAZIRLAMAK İÇİN İPUÇLARI

* Resimler ve canlandırmalar (Images & animations): Her bir görsel öğenin işlevini açıklamak için “alt” özniteliğini kullanınız.
* Resim haritaları (Image maps): İstemci-tarafı haritası ve aktif bölgeler için metin kullanınız.
* Çoklu ortam (Multimedia): İşitsel öğeleri başlıklar ve yazılı döküm, görsel öğeleri ise açıklamalarla destekleyiniz.
* Hipermetin bağlantıları (Hypertext links.) : Kontekstten bağımsız okunduğu zaman da anlamlı olabilecek metinler kullanınız. Örneğin, “buraya tıkla” metnini kullanmaktan kaçınınız.
* Sayfa düzenlemesi (Page organization): Tutarlı bir yapı oluşturunuz; başlıklar ve listelere yer veriniz. Biçem (stil) ve sayfa düzenlemesi için mümkün ise CSS kullanınız.
* Grafik ve Çizelgeler (Graphs & charts):  Özetleyiniz veya “longdesc” özniteliğini kullanınız.
* Betikler, uygulamacıklar ve uyumlu ekler (Scripts, applets, & plug-ins):  Hareketli kısımların desteklenmediği veya erişilemez olduğu durumlar için alternatif içerik sağlayınız.
* Çerçeveler (Frames):  “noframes” seçeneğini tercih ediniz ve anlamlı başlıklar kullanınız.
* Tablolar (Tables):  Satır satır okunabilecek şekilde hazırlayınız. Özetleyiniz.
* Çalışmanızı kontrol ediniz. Sayfanın geçerliğini denetleyiniz. www.w3.org/TR/WCAG ’deki denetim listesinden, araçlardan ve yönergelerden faydalanınız.
* Detaylı Yönergeler ve Denetim Listesi için: www.w3.org/WAI

Yeliz Yeşilada

Kaynak: www.w3.org/2003/10/QuickTipsTurkish.htm 


Görme Engellilerin Web Sitenizde Dolaşabilmeleri için Yapmanız Gerekenler

Bir görme engelli web sayfalarında dolaşırken sayfalarda bulunan görüntülü sayfalardan faydalanamaz.

Görme engelli bilgisayarcı bilgisayarı son derece gelişmiş özel bir yazılımla kullanmaktadır. Yazılım, ekranda bulunan tanımlanmış görüntü, txt gibi unsurları sese çevirerek görme engelli kişiye ulaştırmaktadır.
[Bu programın deneme sürümüne www.brailleteknik.com sitesinden ulaşabilirsiniz.]

Sayfalardan faydalanabilmesi için:

1- Kullanılan gif, jpg gibi dosyaların alt-txt, hedef bölümleri açıklayıcı bilgi içermelidir veya kullanılan sayfa resim dosyasıysa bir text bölümünün de hazırlanması gerekmektedir.

<img border="0" src="images/ghaberler.gif" width="66" height="95" alt="Resim: Güncelleme-Haberler">

Ve/veya

<a href="http://www.vakifbank.com.tr/kart.asp"><img border=0 width=605 height=454 src="Kart İşlemleri"></a>

2- Bir sayfaya link verilirken sadece bir kelimeye değil de anlaşılacak bir kelimeler dizisine link verilmesi gerekmektedir.

<a href="http://www.vakifbank.com.tr/basvuru.asp">Kredi Kartı Başvurusu İçin Tıklayınız</a>

Başka bir deyişle, "Kredi Kartı Başvurusu İçin Tıklayınız " dendiğinde sadece tıklayınız kelimesi link olarak verildiğinde görme engelli burada sadece "tıklayınız"ı duyacaktır. Bu da onun ne yapacağı konusunda bilgisiz kalması anlamına gelmektedir.

3- Hazırlanan sayfalar veya yazılımlar, herhangi bir şekilde maus yardımı olmadan klavyenin tuşlarını kullanarak da sayfa üzerinde bulunan düğmelere ulaşılabilecek şekilde olmalı. "Sekme" tuşuyla ya da kısa yol tuşlarıyla web sayfası üzerinde düğmelere ulaşılabilmeli. Ayrıca link ve düğmelerin alt-txt ve hedef kısımlarına linkin ya da düğmenin anlaşılır adı yazılmalıdır.

<a target="_parent" href="index.html">
<img border="0" src="images/anasayfa.gif" alt="Buton: Ana Sayfa" width="122" height="20"></a>

4- Flash ile hazırlanan sayfaların kesinlikle flash’tan arındırılmış bir html/asp/xml/php... sayfasının da olması gereklidir.

Flash içeren sayfalar görme engelli bilgisayar kullanıcısı tarafından algılanamamaktadır. Bu nedenle flash’sız bir sayfanın da ya da flash’ı atla bölümünün de kesinlikle olması gerekmektedir.

5- Görme engelliler tarafından kullanılan program, flash, java, grafik gibi özelliklerin kullanılmasıyla hazırlanan web sayfalarını ve yazılımları seslendirememektedir. Geliştirilmiş en gelişmiş program olan JAWS 4.05 programının demo versiyonuna: www.hj.com adresinden ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Böylece web sitenizin sayfalarının görme engelliler tarafından kolay kullanılıp ya da kullanılamadığını test edebilirsiniz.

6- Kullanılan tarayıcının resim gösterme bölümleri kapatıldığında hazırlanan sayfa içerdiği metinler yardımıyla kullanılabilir olmalıdır.

Bin bir titizlikle yapmış olduğunuz internet sayfalarınızı ve yazılımlarınızı, tasarımdan veya kullanımından hiç bir taviz vermeden ufak değişikliklerle görme engelliler için uyumlu hale getirebilirsiniz.

Kaynak:
Türkiye Bilişim Derneği
Görme Engelliler İçin Bilişim Çalışma Grubu
Aykut Engüçlü / Başkan
İbrahim Elibal / Ar-Ge Sorumlusu

Not: Ayrıntılı bilgi ve haberleşme için:
www.korler.bilkent.edu.tr
www.tbd.org.tr
www.kitaplik.com