|
***** P *****
Pamuk (gossypium) : Ebegümecigiller
familyasından, lif ve yağ elde etmek maksadıyla ekilen otsu veya odunsu bir
bitkidir. Gövdesi dik, dallanmış ve çok tüylüdür. Yaprakları uzun saplıdır.
Meyvesi 3-5 gözlü bir kapsüldür. Her gözün içinde siyahımsı renkli, oval ve
üzeri, uzun, sık ve beyaz tüylerle örtülü 5-10 tane tohum vardır. Birçok türü
vardır. Yurdumuzda koza veya yerli türü yetiştirilir.
Yerli pamuk 75-80 santimetre boyunda, yan dalları, kısa, gövde ve yaprak sapları
siyah benekli bir türdür. Haziran-Temmuz aylarında sarı çiçekler açar. Çiçekleri
çabuk solar ve ceviz iriliğinde koza yapar. Kozalar olgunlaştıktan sonra hasat
yapılır. Tohumlarının çevresinde meydana gelen ince, yumuşak teller işlenerek
hidrofil pamuk yapılır.
Çiğit denilen pamuk tohumlarından pamukyağı elde edilir. Hekimlikte kök
kabukları ve yaprakları kullanılır.
Faydası : Kabızlığı giderir. Ateşi düşürür. Aybaşı yokluğunu giderir. Adet kanı
söktürür.
Pancar (beta vulgaris) : Ispanakgiller familyasından; ince köklü, bir
veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Yem pancarı, sebzelik pancar ve şeker pancarı
gibi çeşitleri vardır.
Kırmızı pancarın kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. Sebze olarak
kullanılır.
Şeker pancarının kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. İçeriğinde sakaroz
vardır.
Faydası : Kırmızı pancar, Karaciğer'in muntazam çalışmasını sağlar. İdrar
söktürür. Kansızlığı giderir. Şeker hastalığı ve vereme karşı korur. Mide ve
bağırsakları kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır. Vücudu kuvvetlendirir.
Papatya (matricaria chamomilla) : Bileşikgiller familyasıından;
Nisan-Eylül aylarında çiçek açan, 25 cm kadar boyunda, bir yıllık otsu bir
bitkidir. Yaprakları ince parçalı olup, sapsızdır. Çiçeğinin orta kısmı sarıdır.
Kenarlarında 12-20 tane dil biçiminde beyaz renkli çiçek vardır. Çiçeklerin
içeriğinde acı madde, tanen ve glikozitler vardır. Meyvesi sarımtırak esmer
renkli bir uçucu yağ taşır. Yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Faydası : Ateşi düşürür. Ağrıları keser. Spazm çözer. Terletir. Sinirleri
yatıştırır. Bağırsak gazlarını giderir. Vücuda rahatlık verir. Boğaz bademcik ve
diş etlerinin iltihaplarını giderir. Bel ve baş ağrılarını geçirir. Saçları
sarartmak için de kullanılır.
Papatyayağı spazm giderir. Ağrıları dindirir. Mikropları öldürür. Sinirleri
yatıştırır.
Patates (solanum tuberosum) : Patlıcangiller familyasından; yer altındaki
yer altındaki yumruları yenen otsu bir bitkidir. Yeşil kısımlarında, renksiz
filizlerinde ve yeşilimsi yumrularında Solanin denilen bir madde vardır.
İçeriğinde bol miktarda nişasta, B ve C vitaminleri bulunur.
Faydası : Şeker hastalarına faydalıdır. Susuzluğu giderir. Mide ve Onikiparmak
ülserinde yararlıdır. Karaciğer şişliğini giderir. Safra akışını kolaylaştırır.
Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Damar sertliğine
faydalıdır. Sert bir şey yutulduğunda yabancı maddenin zarar vermeden çıkmasını
sağlar. El ve ayak çatlaklarında faydalıdır. Skorbüt hastalığını önler. Kandaki
şeker seviyesini düşürür. Kanı temizler. Kansere karşı korur.
Patlıcan (badincan) : Patlıcangiller familyasından; kalın saplı, uzunca
yapraklı, iri mor meyveli, bir yıllık otsu bir bitkidir. Birçok çeşidi vardır.
İçeriğinde A vitamini, fosfor ve bazı esanslar vardır.
Faydası : Kansızlığı giderir. Karaciğer ve Pankreasın muntazam çalışmasını
sağlar. İdrar söktürür. Kilo vermeye yardımcı olur. Böbrek yanması ve ağrısını
keser. Sinirleri yatıştırır. Kalp çarpıntısını giderir.
Cilt hastalıkları, şeker, mide bağırsak ve karaciğer hastalıkları aşırı derecede
olanlar patlıcan yememelidir.
Pazı (yabani ıspanak) : Ispanakgiller familyasından; kırlarda
kendiliğinden yetişen veya bahçelerde yetiştirilen otsu bir bitkidir. Yaprakları
iri ve çok, kökleri dallı ve az etlidir. Yapraklarında bol miktarda A ve C
vitamini vardır.
Faydası : İdrar söktürür. İdrar yollarında hissedilen yanmayı giderir. Haşlanmış
yaprakların suyu kabızlığı giderir. Yaprakları yanık, apse, şişlikler ve basur
memelerinden doğan şikayetleri giderir.
Pelin (pelinotu) : Bileşikgiller familyasından; boş arazilerde
kendiliğinden yetişen, çok acı ve keskin kokulu otsu bir bitkidir. Saksılarda da
yetiştirilir. Birçok türü vardır.
Faydası : Bağırsak solucanlarını düşürür. Adet söktürür. İştah açar. Mideyi
kuvvetlendirir. Ateşi düşürür. Fazla miktarda alındığı takdirde zehirler.
Peygamberçiçeği (mavi kantoron) : Bileşikgiller familyasından; özellikle
ılık bölgelerdeki tahıl tarlalarında yetişen bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya
menekşe rengindedir.
Faydası : İştah açar. İdrar söktürür. Nikris hastalığında faydalıdır.
Böbreklerdeki kumun dökülmesine yardımcı olur. Bazı göz hastalıklarında
kullanılır. Ağrıları keser. Vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını
sağlar. Fazla miktarda kullanıldığı zaman kalbe zarar verir.
Pırasa (allium porrum) : Zambakgiller familyasından; sebzelik bir
bitkidir. Soğanı uzun ve göbeklidir. Yazın ürün almak için ilk baharda veya güz
aylarında; kış mevsiminde ürün almak için ise yaz aylarında ekilir. Yurdumuzda
kamış pırasası ve kara pırasa denilen çeşidi çok yetiştirilir.
Faydası : İdrar söktürür. Şurubu göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. İştahsızlığı
giderir. Mide rahatsızlıklarına iyi gelir. Romatizma, mafsal ağrıları, damar
sertliği, böbrek hastalıkları, üremi ve idrar tutukluğunda faydalıdır.
Böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. Suyu yüzdeki sivilce
ve lekelere faydalıdır. Sinirleri kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir. Basur
memeleri için faydalıdır. Arı sokmasında da kullanılır.
Pirinç (oryza sativa) : Buğdaygiller familyasından; sıcak bölgelerde
yetiştirilen bir bitkidir. Her başakçığında bir çiçek vardır. Tanesi burada
meydana gelir. İçeriğinde bol miktarda nişasta ve vitaminler vardır. Pirinç
kabuğundan tabii phytine elde edilir. Bu madde, gelişmeye yardımcı olur. Zihin
açıklığı sağlar.
Faydası : Vücuda gerekli olan kaloriyi sağlar. Yüksek tansiyonu ve fazla üre
miktarını düşürür. İshali keser. Kaynatılması ile elde edilen su ishal kesici
olarak kullanılır. Unu, yaraları kurutmak maksadıyla kullanılır.
Portakal (citrus aurantium var) : Turunçgiller familyasından bir ağaçtır.
Boyu 2-10 m arasında değişir. Yaprakları sert dayanıklı ve düz kenarlıdır.
Meyvesi C vitamini bakımından zengindir. Kabuğunun altında sarımtırak,
bazılarında ise kırmızı renkte sulu ve dilimli bir öz bulunur. Kabuklarından
portakal esansı elde edilir. Eczacılıkta ve gıda sanayiinde kullanılır.
Çiçeklerinden de portakal çiçeği esansı yapılır.
Faydası : Çiçeklerinin kaynatılmasıyla elde edilen su, spazm giderir.
Kabuklarından yapılan şurup ise, mide hastalıklarında kullanılır. Damar
sertleşmesini ve felci önler. Soğuk algınlığı, grip ve nezlede faydalıdır.
Yorgunluğu ve sinir bozukluğunu giderir. Cildin güzel olmasını sağlar.
Kansızlığı giderir. Hazmı kolaylaştırır. Karaciğeri çalıştırır ve safra
ifrazatını artırır. Ateşi düşürür. Nekahat devresini kısaltır. Vücuda enerji
verir. Şeker hastalarına faydalıdır. Susuzluğu giderir. Zayıflatıcıdır. Mide
hastalıklarından şikayet edenler portakal yememelidir.
|
