|
***** B *****
Badem (prunus amygdalus) : Gülgillerden
bir çeşit ağacın yemişidir. Meyvesi ancak çağla halindeyken yenir.
Olgunlaştıktan sonra, sert kabukla kaplı olan içi yenir. Hekimlikte kullanılan
kısmı da burasıdır. Başlıca 2 çeşidi vardır.
- Acıbadem
- Tatlıbadem
Faydası : Badem, bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Hamilelerin zayıf
düşmemesini sağlar. Sütle içilirse mideyi kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir.
Nekahat devresini kısaltır. Böbrek mesane ve tenasül yollarındaki iltihapları
giderir. Baş ağrısı, karaciğer ve böbrek ağrılarını hafifletir. Bronşit, boğaz
ağrısı, anjin, boğaz yanması ve akciğer hastalıklarında faydalıdır.
Bademyağı kabızlığı giderir. Egzama ve kaşıntıların verdiği rahatsızlıkları
azaltır. Böbrek ve mesane taşlarının düşürülmesine yardım eder. Kulak ağrılarını
dindirir. Yumurtayla karıştırılıp da, basur memelerine sürülecek olursa, ağrı ve
yanmaları giderir.
Bakla (ful) : Baklagillerden hazmı kolay ve besleyici bir bitkidir. Ev
ilaçlarında çiçekleri kullanılır. Bir çeşidi olan acıbakla ise, acı ve otsu bir
bitkidir.
Faydası : İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını dindirir. Böbrek
iltihaplarını giderir. Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
Lumbago, romatizma, siyatik ve dolama şikayetlerini giderir.
Baldıran (ağuotu) : Maydanozgillerden nemli yerlerde yetişen 1-2 metre
boyunda zehirli bir bitkidir. Gövdesi kalındır. Saplarının alt kısmı erguvani
renktedir. Yeprakları büyük, çiçekleri yayvan ve küçüktür. Terkibinde coniine
vardır. Büyük baldıran ve küçük baldıran olmak üzere 2 çeşidi vardır. Ev
ilaçlarında kullanılmaz.
Faydası : Hekimlikte ağrı giderici ve spazm giderici olarak, siyatik, tetanoz,
epilepsi, trilemnius nevraljisi ve kore hastalığının tedavisinde kullanılır.
Baldırıkara (fujer) : Eğreltiotugillerden; nemli yerlerde yetişen otsu
bir bitkidir. Yaprakları at yelesini andırır. Yurdumuzun hemen hemen her yerinde
yetişir.
Faydası : Grip ve soğukalgınlığında hastayı rahatlatır. Balgam söktürür. Mide
ağrılarını keser. Böbrek kumlarının dökülmesini sağlar. Derideki şişlikleri
indirir. Saç dökülmesini önler. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar.
Diğer ilaçlara da tat verici olarak kullanılır.
Balıkotu (hablülhilal) : Cava'da ve Malabar'da yetişen ve zehirli
meyvesiyle balıkları sersemleterek yakalamaya yarayan zehirli bir bitkidir. 50
santim boyundadır. Dalları yeşil ve tüylüdür. İlaç olarak yaprak ve çiçekleri
kullanır.
Faydası : Terletir, idrar söktürür. Vücudu rahatlatır. Had bronşit ve nezlede,
bütün bulaşıcı hastalıklarda kullanılır.
Ballıbaba (laminum) : Ballıbabagiller familyasından bir çeşit bitkidir.
Benekli ballıbaba ve arıların çok sevdiği ak ballıbaba gibi türleri vardır.
Faydası : Kabakulak, mayasıl ve kanlı basurda faydalıdır.
Bamya (hibiscus esculentus) : Ebegümecigiller familyasından; yaprakları
asma yaprağına benzeyen, meyvesi beş bölmeli, tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak
gri renkte, sebze olarak yenen bir bitkidir. Amasya, Balıkesir bamyası gibi
çeşitleri vardır.
Faydası : Kabızlığı giderir. Mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar.
Banotu (konca) : Patlıcangiller familyasından; yol kenarlarında, gölgelik
yerlerde yetişen, 80 santimetre kadar boyunda uyuşturucu ve zehirli bir
bitkidir. Açık yeşil renktedir. Her tarafında beyaz, uzun tüyler vardır.
Çiçekleri sarımtırak, kırmızımsı mor renktedir. Meyvesinin içinde yüzlerce
tohumu vardır. Ev ilaçlarında kullanılması tavsiye edilmez.
Faydası : Teskin edicidir. Titreme ve çarpıntıyı giderir. Uykuyu kaçırır. Keyif
verir. Beyin hastalıkları, kore hastalığı ve nikriste faydalıdır.
Basurotu (küçükkırlangıçotu) : Düğünçiçeğigiller familyasından;
ilkbaharda çalılıklar arasında yetişen küçük bir bitkidir. Yaprakları üç
parçalıdır. Yeşilimtıraktır. Yumruları yapraklarının arasındadır. Kökü küçüktür.
Çiçekleri altın sarısı rengindedir. Sabahları açar, akşamları kapanırlar. Ev
ilaçlarında kökleri kullanılır.
Faydası : Basur memelerinden doğan şikayetleri giderirler.
Behmen (kavzakökü) : Turp'a benzer, otsu bir bitkidir. 20 Ocak ile 20
Şubat arasında çiçek açar. Çiçeğinin rengine göre kızılbehmen ve akbehmen adında
iki türü vardır.
Faydası : Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.
Bergamot (citrus bergamia) : Sedefotugiller familyasından bir çeşit
narenciye türüdür. Meyvesinin kabuklarından güzel kokulu bir esans yapılır.
Dalları seyrek ve kısa dikenlidir. Meyvesi armut şeklinde, sarımtırak yeşil veya
altın sarısı rengindedir. 8-10 dilimi vardır.
Bergamot meyvasından çıkarılan esans yeşilimtırak veya sarımtırak yeşil
renktedir. Acı fakat hoş kokuludur.
Faydası : Koku vermesi için bazı ilaçlara ve çaya karıştırılır. Reçeli de
yapılır.
Besbase (macis) : Hindistancevizi çekirdeğini örten özlü zardır.
İçeriğinde esans ve yağ vardır.
Faydası : Teskin edici iştah açıcı ve vücudu kuvvetlendiricidir. Tavsiye edilen
milktarı aşmamalıdır Aksi halde zehirlenme belirtileri görülebilir.
Beşparmakotu (kazotu) : Gülgillerden; yol kenarında ve çayırlarda yetişen
40-70 santimetre boyunda yabani bir bitkidir. Yaprakları beşparmak şeklindedir.
Rozete benzer. Gümüşi renktedir. Uzun saplı çiçekleri, yaprakların arasından
çıkar. Altın sarısı rengindedir. Yaprak ve kökleri Temmuz, Ağustos aylarında
toplanıp kurutulur.
Faydası : İshali keser. Mide rahatsızlıklarını giderir. Vücuda kuvvet verir.
Bademcik ve boğaz ağrılarını giderir. Diş ağrılarını dindirir. Diş etlerini
kuvvetlendirir. Yüz lekelerini giderir ve cildi yumuşatır.
Bezelye (pisum) : Baklagillerden tırmanıcı bir bitki ve onun tohumudur.
Faydası : Kabızlığı giderir. Kan yapar. Kan kanserine karşı korur.
Biber (filfil) : Patlıcangillerden; taze iken yeşil ve çoğu acı olan
meyvesi; sebze ve baharat olarak kullanılır. Bol miktarda C vitamini vardır. Acı
ve tatlı, yeşil ve kırmızı çeşitleri vardır.
Faydası : Kırmızı biber ile hazırlanan ilaç, nevralji, lumbago ve romatizmada
faydalıdır. Ayrıca biber, mideyi kuvvetlendirir. İştahı açar ve hazmı
kolaylaştırır. Kanamaları önler. Cinsel arzuları kamçılar.
Biberiye (kuşdili) : Ballıbabagillerden; Akdeniz çevresinde çok yetişen;
küçük, kalınca, ensiz ve kokulu yaprakları ile çiçeklerinden faydalanılan bir
bitkidir. Yaprakları iğneye benzer. Boyu 2 metre kadardır. Çiçekleri mavi veya
eflatundur.
Çiçeklerinden renksiz veya soluk sarı renkte olan biberiye esansı çıkarılır.
İçeriğinde kafuru, sineol, kamfen, pinen, borneol ve bornilasetat vardır.
Faydası : Hazımsızlığı giderir. Çarpıntıyı keser. Yarımbaş ağrılarını giderir.
Baş dönmesini keser. Astım, bronşit ve kansızlıkta faydalıdır. Yağlı saçların
yağını alır. Burkulmalarda ve deri yaralarında da haricen kullanılır. İdrar ve
adet söktürür. Safra ifrazatını arttırır.
Binbirdelikotu (hypericum calycinum) : Çalılık ve fundalıklar arasında
yetişen uzun ömürlü bir otsu bitkidir. 30-80 santimetre boyundadır. Gövdesi dört
köşelidir. Yaprakları sapsızdır. Çiçekleri parlak sarı renktedir. Mayıs ve eylül
aylarında çiçek açar.
Faydası : İdrar ve balgam söktürür. İştah açar. Sinirleri yatıştırır.
Bitotu (mezevek) : Düğünçiçeğigiller familyasından; bir çok çeşidi
bulunan ve kuzey yarımkürede yetişen bir bitkidir. Tohumlarında Delphinine
vardır. Zehirlidir.
Faydası : Bit, pire gibi zararlı asalak ufak böcekleri öldürmekte kullanılır.
Boruçiçeği (çançiçeği) : Çançiçekgillerden; çiçekleri boru biçiminde olan
bir bitkidir. Çiçekleri turuncu renktedir.
Faydası : Nefes darlığı, bronşit ve astımın sebep olduğu rahatsızlıkları
giderir.
Böğürtlen (tilkiüzümü) : Gülgillerden bahçe çitlerinde, yol kenarlarında
kendiliğinden yetişen, dikenli bir çalıdır. Yemişi ahududuya benzer, fakat ondan
küçüktür. Önceleri kırmızı iken sonraları kararır. Yaprakları; çiçekleri açmadan
toplanıp, kurutulur. Birçok türü vardır.
Faydası : İdrar söktürür. Ayaklardaki şişlikleri indirir. Yüksek tansiyonu
düşürür. Gözlerdeki zafiyeti giderir. Mesane taşlarının düşmesine yardımcı olur.
Ağız, dil, diş eti ve bademcik iltihaplarını giderir. Kadınlarda görülen beyaz
akıntıyı keser. Haricen kullanıldığı takdirde ağrıları dindirir, yanıkları
iyileştirir. Kökü kaynatılıp, suyu içilecek olursa kandaki şeker miktarını
düşürür.
Börülce (karnıkara) : Göbeği koyu renkli bir çeşit ufak fasulyedir.
İçeriğinde protein, azot, nişasta ve C vitamini vardır.
Faydası : İdrar tutukluğunu ve anüs kaşıntısını giderir. Yanık tedavisinde
kullanılır.
Buğday (triticium vulgare) : Birçenekligillerdendir. Sapları kamışsıdır
ve içleri boştur. Çiçekleri başak şeklindedir. Yemişlerine buğday denir.
İçeriğinde B vitamini ve karbonhidratlar vardır. Bunlar, tanelerin kepeğindedir.
Bu nedenle buğday unu ne kadar çok kepekli, yani esmer olursa, o derece faydalı
olur.
Faydası : Kepekli buğday unundan yapılan ekmek, kurabiye ve benzerleri
bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Kabız olmayı önler. Çimlendirilmiş
buğday tanesi zihin yorgunluğu ve sinir bozukluklarını giderir. Damar sertliği,
mide ve cilt hastalıkları olanlar, taze ekmek ve sıcak börek gibi şeyler
yememelidirler.
Burçak (lathyrus) : Baklagillerden; taneleri hayvan yemi olarak
kullanılan bir bitkidir. Taneleri mercimeğe benzer.
Faydası : Lapası; ezik, çürük tedavisinde; taneleri ise, isilik ve mayasılda
kullanılır.
|
