Serebral Paralize (SP)

  Sitemize üye olan SP'lileri görmek, sitemize kaydolmak ve aynı hastalığı yaşayan kişilerle sohbet etmek için lütfen buraya tıklayın.

SP doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrasında herhangi bir nedenle beyinde oluşan bir hasar sonucunda  ortaya çıkan hareket ve duruş bozuklukları ile bazen de bunlara eşlik eden zeka geriliği ile ilgili sorunların birlikte görüldüğü bir hastalıktır.
Hamilelik döneminin başlangıcından 7-8 yaşlarına kadar beyinde oluşabilecek herhangi bir hasar bu bölgeye ait fonksiyon bozukluğu olarak ortaya çıkar. Beyinde kaba motor hareketleri olarak adlandırılan günlük yaşamımızı sürdürmemizi ve temel gereksinmelerimizi karşılamamızı sağlayan yürüme, konuşma, yemek yeme gibi  aktivitelerimizi düzenleyen bu bölgelerin gelişimi 7-8 yaş civarında tamamlanır. İşte bu dönemde oluşan hasar karşımıza SP olarak çıkar. SP ilerleyici değildir ama yaşam boyunca sürer.

SP’nin Temel Özellikleri

-Gelişimsel bir bozukluktur.
-Hareket etme yeteneğindeki bir bozukluğu
-Kas tonusu bozukluğu
-Duruş bozukluğu
-Duyu bozukluğu
-Gözde kayma, titreme
-Zeka geriliği
-Davranış bozukluğu
-Öğrenme güçlükler-ağız ve diş sorunları
-Dil ve konuşma bozukluklarıdır.
Bunların bir kaçı görülebildiği gibi hepsi bir arada da görülebilir.

SP Nedenleri

*Akraba evlilikleri
*Hamilelik döneminde geçirilen hastalıklar
*Doğum sırasında yaşanan travmalar
*Bebek bakımı konusunda anne ve babanın eğitiminin olmaması veya yetersizliği
*İlk bebeklik döneminde geçirilen bulaşıcı ve yüksek ateşli hastalıklar
*Bebeklik ve çocukluk döneminde geçirilen kafa travmaları
*Beslenme yetersizliği
*Genetik özellikler
*Bebeğin anne karnında oksijensiz kalması nedeniyle, bebekte oluşan beyin kanaması
*Plesentanın gelişim bozukluğu
*Plesantanın erken ayrılması
*Rh uyuşmazlığı
*Erken doğum
*Geç doğum
*Göbek kordonu dolanması
*Geliş anomalileri
*Mekanik aletlerle yaptırılan doğumlar
*Düşük kilolu doğum
*Ensefelopati
*Epilepsi, konvüzyon nöbetleri
*Tümör
*Menenjit
*Sarılık

Türkiye’ de 700.000 civarında SP’li olduğu sanılmaktadır.

SP’nin Belirtileri

1 Aylık Bebekte:
Sürekli ağlama
Emme refleksinde zayıflık
Sürekli kusma
Dış uyaranlara tepki vermeme
Havale (Konvülzyon)

2 Aylık Bebekte
Bulunması gerekli reflekslerin kaybı
Kas tonusunun aşırı sert veya gevşek olması

3 Aylık Bebekte
Gözde kayma, titreme
Sırtüstü pozisyonda baş ve ayak tabanları üzerinde yay şeklinde durma
Bebeğin gülmemesi
Anne ile göz teması kurmaması

4 Aylık Bebekte 
Başı tutamama
Gözü belli bir noktaya odaklayamama
Ellerin  baş parmak içte duracak şekilde yumruk olarak tutulması
4. ayda artık görülmemesi gereken bazı reflekslerin devam etmesi

8 Aylık Bebekte
Oturmanın ve dönmenin olmaması
El-göz koordinasyonunun olmaması
Tekme atarken her iki bacağında itilmesi
Bacaklar öne uzatılmış otururken  vücudunda öne eğilmedsi

10 Aylık Bebekte
Emeklememenin olmaması veya sıçrayarak emekleme
Ayağa kalkmada zorluk
İsmine tepki vermeme
Salyasına sahip çıkamama
Verilen yiyeceği ağzın götürememe 

1 Yaşındaki Bebekte
Tutunarak yürümeyi başaramaması
Parmak uçlarında yürüme

SP’li Çocukların Tedavisi

SP’li çocuklarda tedavinin başarılı olabilmesi için erken tanı çok önemlidir.
Bu çocuklar için kullanılan belirli, etkin ve tedavi edici bir ilaç  olmamakla birlikte çeşitli semptonları azaltıcı ilaçlar kullanılmaktadır.
SP’li çocuklarda terapi çok önemlidir. Çünkü hem çocuklar hemde aileleri için yaşam çok güçtür. Pek çok sorun bir aradadır ve yaşam boyu sürmektedir.
Klinik tablo, SP’nin nedeni, hasar, hasarın boyutları, eklenen komplikasyonların belirlenmesi ve bunların şiddeti rehabilitasyon programının hazırlanmasında, uygulanmasında ve başarıya ulaşmasında çok önemlidir.

Neden Terapiye Gereksinim Vardır?

-Görülen hareket bozukluklarını en aza indirmek
-Kas iskelet sistemi bozukluklarını en aza indirmek
-Başkalarına bağımlılığı en aza indirmek
-Görme, işitme, konuşma, zeka ile ilgili sorunlar varsa bunları en az düzeye indirmek
-Aileyi eğitmek
-Çocuk için gerekli çevre düzenlemesi yapmak

Terapilerde Nelere Dikkat Edilmelidir? 

*Egzersiz uygulamaları fizyoterapistler tarafından planlanıp uygulanmalıdır
*Terapi süreci çok uzun sürer ve devamlılık gerektirir
*Terapiler çocuk bağımsız hareket edip,yaşamını sürdürecek duruma gelene kadar sürdürülmelidir
*Egzersizler alile tarafından öğrenilip, evde devam edilmelidir
*Egzersizler çok uzun ve sıkıcı olmamalıdır
*Egzersizler oyun şekline dönüştürülmelidir
*Oyuncakları renkli ve sesli olmalıdır
*Zeka ile ilgili bir sorunu varsa  eğitime başlanmalıdır
*İletişim kurma yetersizliklerini en aza indirebilmek için çocuk gruplarına sokulmalıdırlar
*Motor gelişimine uygun olarak fizyoterapist tarafından oturma, yürüme egzersizlerine başlanmalıdır.
*Bebeğin gereksinim duyduğu beslenme  rejimi programlanmalı ve uygulanmalıdır.
*Gerekli yardımcı cihazlar kullanmalıdır
*Aşırı koruma altında tutulmamalılar
*Davranış bozuklukları, psikolojik sorunlar için psikolog desteği alınmalıdır
*Aile çocuğu konusunda sık sık bilgilendirilmelidir
*Ailenim yaşadığı psikolojik sorunlar için psikolog desteği olmalıdır.

Kaynak: Uzm.Psk.Gülden UMURTAK